ŞANLIURFA Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Kasım Gülpınar, “tarihin sıfır noktası” olarak öne çıkan Göbeklitepe ve ardından Karahantepe’nin daha da dikkatleri çekmesiyle turizmi hareketlenen kentte çıtayı yukarı taşımak için önüne bazı hedefler koydu.
İlk aşamada, “ciğer-lahmacun-kebap üçgeni”ne sıkışmış Şanlıurfa’nın gastronomi açısından zenginliğini, mutfağının çeşitliliğini gün yüzüne çıkarıp UNESCO’da tescil edilmesini sağlamayı gündemine aldı. Ekibi dosya hazırlamak üzere harekete geçince Şanlıurfa’nın gastronomisiyle UNESCO’ya başvurduğunu, bazı eksikler nedeniyle tescili ilk aşamada alamadığını gördü.
Bir taraftan gastronomiyle ilgili yeniden başvuru dosyası üzerinde çalışma sürerken diğer taraftan “Dünya Müzik Şehri” ünvanı almak üzere kollar sıvandı. UNESCO, Şanlıurfa’yı 80 ülkeden 100 dolayındaki “Dünya Müzik Şehri” arasına aldı.
Şanlıurfa’nın müzik kültürü ve birikimiyle UNESCO’da tescillenmesine sevinirken, gastronomi tarafında orada şanslarının kalmadığı anlaşıldı. UNESCO’nun tescilleme konusunda kuralı vardı:
- Bir şehri iki ayrı listemize koyamıyoruz. Şanlıurfa, müzik listemize girdi. Ayrıca gastronomi listemize alamayız.
Şanlıurfa, bölgenin en çok turist çeken illeri Mardin ve Gaziantep’i geçmişti ama 1 milyon turist, Başkan Mehmet Kasım Gülpınar için yeterli değildi:
– Şanlıurfa’nın turizmdeki güçlü yanları arasında gastronomiyi de eklememiz lazım. Şanlıurfa’nın mutfağının “ciğer-lahmacun-kebap” üçgeninden ibaret olmadığını dünyaya anlatacak bir yol bulmak için çalışmalıyız.
Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi’ndeki ekip, Başkan Mehmet Kasım Gülpınar’ın beklediği yolu “Uluslararası Gastronomi, Kültür, Sanat ve Turizm Enstitüsü”nde (IGCAT) buldu. Şanlıurfa’nın “2029 Dünya Gastronomi Bölgesi” (World Region of Gastronomy) unvanına aday gösterilmesini sağladı.
Şanlıurfa’nın IGCAT’daki adaylık süreci şöyle gelişti:
- Unutulmaya yüz tutmuş Urfa yemeklerini gün yüzüne çıkarmak, geleneksel tarifleri kayıt altına almak ve ata tohumlarını koruyarak yerel üreticiyi güçlendirmek adına başlatılan süreçte önce Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ile IGCAT arasında ön görüşmeler gerçekleşti.
- Ardından, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi, Harran Üniversitesi, Haliliye Belediyesi, Eyyübiye Belediyesi, Karaköprü Belediyesi, GAP İdaresi, Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası, Slow Food Türkiye Network ve Bureau Gastronomica’nın dahil olduğu komisyon kurdu.
- Hazırlanan başvuru dosyası, Barcelona’da düzenlenen IGCAT Danışma Kurulu toplantısında değerlendirildi. Şanlıurfa, Türkiye’den resmi aday ilan edilen ilk şehir oldu.
Şanlıurfa Büyükşehir Belediye’si, Başkan Mehmet Kasım Gülpınar ev sahipliğinde İstanbul’da düzenlediği bir buluşmayla “IGCAT 2029 Dünya Gastronomi Bölgesi” adaylığını dünyaya duyurdu.
Gülpınar, adaylığın yalnızca Şanlıurfa için değil, Türkiye adına da çok önemli olduğunu belirtti:
– Şanlıurfa, “IGCAT Dünya Gastronomi Bölgesi” adaylığı ile tarihi bir başarı elde etti. Bu, yalnızca bir adaylık değil, insanlığın ilk sofralarından bugüne uzanan kültürel mirasın dünya ile buluşmasıdır.
Göbeklitepe ve Karahantepe kazılarında ortaya çıkan bulguların ve bölgedeki mutfak kültürünün insanlık tarihinin en erken dönemlerine uzandığına işaret etti:
