Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, küresel gıda fiyatları ekim ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 1,2 geriledi. İthalat talebindeki zayıflama tahıl, süt ürünleri ve et fiyatlarını aşağı çekerken, bitkisel yağ fiyatları sınırlı yükseldi, şeker fiyatları ise sert artış gösterdi.
FAO Gıda Fiyat Endeksi, ekimde yıllık bazda ise yüzde 5,9 yükseldi. Aynı dönemde Türkiye’de gıda enflasyonu aylık yüzde 3,5, yıllık yüzde 27,73 olarak gerçekleşti.
Tahıl fiyatları aylık yüzde 4,5 düştü
Bloomberg HT’den İrfan Donat’ın haberine göre FAO Tahıl Fiyat Endeksi, ekim ayında aylık bazda yüzde 4,5 gerilerken yıllık bazda yüzde 12,6 arttı. Dünya buğday fiyatları, dört ay üst üste yükselişin ardından ekimde düşüşe geçti. Gerilemede uluslararası talebin zayıflaması ve özellikle Arjantin’deki üretim görünümünün iyileşmesi etkili oldu.
Karadeniz’deki ihracat akışlarına yönelik kısıtlamaların hafifleyebileceği beklentisi de fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskıyı artırdı. Ancak bölgedeki lojistik aksamaların sürmesi düşüşü sınırladı.
Uluslararası mısır fiyatları da eylül ayında üç yılın en yüksek seviyesine ulaşmasının ardından geriledi. ABD’deki hasat baskısı, Güney Amerika’daki büyük ihracatçı ülkelerde arzın bol olacağı beklentisi ve Karadeniz’deki gerilimin azalabileceğine yönelik öngörüler bu düşüşte etkili oldu.
Arpa ve sorgum fiyatları da buğday ve mısırla birlikte gerilerken, Avustralya’daki olumlu üretim beklentileri arpa fiyatlarını aşağı çekti. Buna karşılık FAO Tüm Pirinç Fiyat Endeksi ekimde yüzde 1,6 yükseldi. Bazı ihracatçı ülkelerde hasatların gecikmesi, olumsuz hava koşulları ve artan maliyetler pirinç fiyatlarını destekledi.
Bitkisel yağ fiyatlarında sınırlı artış
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, ekimde aylık yüzde 0,3, yıllık bazda ise yüzde 17,6 yükseldi. Aylık artışta soya ve ayçiçek yağı fiyatlarındaki yükseliş etkili olurken, kolza yağı fiyatlarındaki düşüş bu artışı kısmen dengeledi. Palm yağı fiyatları ise büyük ölçüde yatay seyretti.
Soya yağı fiyatları, biyoyakıt sektöründen gelen güçlü talep ve Güney Amerika’da mevsimsel arzın azalmasıyla 2022 sonundan bu yana en yüksek seviyelerine çıktı. Ayçiçek yağı fiyatları da Karadeniz bölgesindeki lojistik sorunların ihracat arzını kısıtlamasıyla yükseldi.
Palm yağı fiyatları, güçlü küresel ithalat talebi ve diğer bitkisel yağlara kıyasla artan fiyat rekabetçiliğinden destek buldu. Güneydoğu Asya’daki başlıca üretici ülkelerde 2026/27 sezonunda üretimin düşeceği beklentisi de fiyatları yukarıda tuttu.
Buna karşılık kolza yağı fiyatları, mevsimsel arz artışı ve özellikle Avrupa Birliği’nde biyodizel hammaddelerine yönelik talebin beklentilerin altında kalması nedeniyle geriledi.
