“Tarımda Türkiye Yüzyılı” vizyonunun en önemli ayağı şüphesiz tarımsal örgütlenme. Tarımsal pazarlamada örgütlerin rolü Avrupa Birliği’nde yüzde 60 iken bu oran bizde sadece yüzde 10 düzeyinde. Küçük, parçalı, dağınık ve sermaye birikimi yetersiz olan tarım işletmelerinin rekabet gücü, ancak iyi bir örgüt içinde yer almalarıyla mümkün olabilir.
Tarımsal üretimin planlanması ve tarımsal örgütlenmenin güçlendirilmesi amacıyla yürürlüğe giren Tarımsal Amaçlı Örgütlerin Derecelendirilmesi Yönetmeliği kapsamında, 2024 yılında 105, 2025 yılında ise 145 tarımsal örgüt, birinci derece başarılı örgüt olarak açıklandı.
Yönetmeliğe göre 60 ve üzeri puan alan örgütler, Birinci Derece Tarımsal Amaçlı Örgüt olarak değerlendiriliyor. 2024’teki ilk uygulamada, ülkemizdeki yaklaşık 12 bin tarımsal örgütten sadece 249’u başvuru yapmış ve bunlardan 105’i birinci derece başarılı örgüt olarak belirlenmişti. İlk yılın uygulamasında, özellikle Damızlık Yetiştirici Birlikleri başta olmak üzere hayvancılık örgütleri ağırlıklı olarak yer almıştı.
Yönetmelikte yapılan güncelleme olumlu yansıdı
Bakanlık, ilk yıl tecrübesi sonunda yönetmelikte önemli güncellemeler yaptı ve sistemi daha uygulanabilir hale getirdi.
2025 yılında örgüt türlerine göre (kooperatif, üretici birliği ve ıslah amaçlı yetiştirici birliği) farklı değerlendirme kriterleri belirlendi ve böylece kooperatiflerin de birinci derece örgüt olabilmeleri için pozitif ayrımcılık yapılmış oldu.
2025’te başvuru adedi, toplam içinde hala çok yetersiz olmakla birlikte yüzde 30 artarak 324’e, başarılı örgüt sayısı ise yüzde 38 artarak 145’e yükseldi.
