New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 81. oturumu başlıyor. Savaşlar, ekonomi, güvenlik, yapay zekâ, enerji ve elbette masanın tam ortasında iklim var.
İklim değişikliği ada ülkeleri için ölüm kalım meselesi
23 Eylül’de Genel Kurul’da iklim eylemi ve adil geçiş için yüksek düzeyli toplantı yapılacak. 24 Eylül’de deniz seviyesindeki yükselmenin yarattığı “varoluşsal tehditler” ele alınacak. Durum, özellikle küçük ada devletleri, kıyı kentleri için hayat memat meselesi. Ülke kalacak mı? Devlet batacak mı? İnsanlar nerede yaşayacak? Hukuki statü ne olacak? Sorular korkutucu.
Gezegenin yedek akçesi tükeniyor
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) Genel Sekreteri Celeste Saulo’ya göre “gezegenin yedek akçesi kalmadı.” State of Global Water Resources 2025 raporuna göre “2025 yılı, küresel nehir debileri açısından 35 yılı aşkın sürenin en kurak yıllarından biri oldu. Karasal su depolaması son on yılda geriledi. Dünyadaki büyük buzullu bölgelerin tamamı üst üste dördüncü yıl buz kaybetti. 2015-2025 arasındaki 11 yıl, kayıtlardaki en sıcak 11 yıl oldu.”
Nepal’de buz eriyor, Rize’de umut
Nepal’de Himalaya buzulları geri çekiliyor, Rize İyidere’de yaşanan sel felaketi sadece toprağı değil umutları da götürürken yanlış yatırımları ortaya koyuyor.
Yıllık afet kaybı 2,3 trilyon dolar
BM’nin 2026 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri raporuna göre 1970-2021 döneminde hava, iklim ve su kaynaklı yaklaşık 12 bin afet, 2 milyondan fazla ölüm ve 4,3 trilyon dolarlık ekonomik kayıp yaşandı. Yazması zor yaşaması ölümcül.
Everest’te çiş yasaklandı
Felaketin rakamları gelmeye devam ederken, Everest Ana Kampı’ndaki insan faaliyetlerinin Khumbu Buzulu üzerindeki etkisini inceleyen bir araştırmaya göre, kampta günde 6 bin litreden fazla idrar yaklaşık 154 ton buz ve karı eritiyor. Önlem olarak hükümet kampta çiş yapmayı yasakladı.
