Hayvancılıkta maliyetlerin en büyük kalemi yemdir. Bu gerçeği bilmeyen yok. Ama bilmek yetmiyor; çünkü son dönemde hayvancılığın kaderi, meradaki otun değil, kasadaki etiketin ve Resmî Gazete’deki satırların belirlediği bir noktaya sıkıştı.
31 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ değişikliğiyle, yem üretiminde kullanılan premiks ve flake ürünleri KDV istisnası kapsamı dışına çıkarıldı. Yani artık bu kritik girdiler %20 KDV ile alınacak. Teknik bir cümle gibi duruyor: “Tek başına karma yem sayılmadığı için istisna uygulanmaz.” Fakat bu teknik cümlenin sahadaki karşılığı çok net: Yem maliyeti artacak.
Türkiye Yem Sanayicileri Birliği’nin değerlendirmesine göre bu uygulama, yem fiyatlarına ortalama %3 ek maliyet olarak yansıyacak; bazı kalemlerde (özellikle yumurta ve tavuk yemi) etkinin daha yüksek olacağı ifade ediliyor.
“%3 ne ki?” diyenler olacaktır.
İşte tam burada durup bir kez daha düşünmek gerekiyor: Mesele tek bir zam oranı değil; zaten ağırlaşmış yükün üzerine bir taş daha konulması.
Çünkü yem, saman, yonca, silaj… Hepsi son bir yılda zaten adeta merdivenleri koşarak çıktı.
-50 kg 19 protein süt yemi: Ocak 2025’te 615 TL, Aralık 2025’te 771 TL, Ocak 2026’da 880–900 TL bandında. Şimdi buna bir de yeni vergi yükünün etkisi eklenecek.
-Saman: Ocak 2025’te 3,25 TL/kg, Aralık 2025’te 5,85 TL/kg, Ocak 2026’da 6–7 TL/kg.
-Yonca: Ocak 2025’te 10,55 TL/kg, Aralık 2025’te 13,63 TL/kg, Ocak 2026’da 14–15 TL/kg.
-Mısır silajı: Ocak 2025’te 3 TL/kg, Aralık 2025’te 5,85 TL/kg, Ocak 2026’da 6–7 TL/kg.
Şimdi soralım: Bu maliyet artışları karşısında üretici neyle ayakta kalacak?
Elbette süt fiyatı arttı. Ulusal Süt Konseyi tavsiye fiyatı 2025’te dönem dönem 17,15 TL – 18,35 TL – 19,60 TL aralığında seyretti; 22 Ocak 2026’dan itibaren 22,22 TL açıklandı. Fakat üretici, sadece satış fiyatına bakarak yaşamıyor; üretici maliyet–gelir makası ile yaşıyor. Ve o makas, her gün biraz daha açılıyor. Ve üretici birçok bölgede açıklanan fiyattan süt satamıyor. Bu sürekli söylenmesine rağmen ne denetim var, ne de bir araştırma. Bu yüzden açıklanan çiğ süt tavsiye fiyatının da bir önemi kalmıyor.
