Tarım, gıda ve içecek sektörünün dış ticaret fazlasında ilk 4 ayda %74,3’lük sert düşüş dikkat çekti. İlk 4 ayda ihracat geçen yılın aynı dönemine göre %3,37 artışla 9,21 milyar dolardan 9,52 milyar dolara, ithalat ise %13,48 artışla 8,15 milyar dolardan 9,25 milyar dolara yükseldi. Dış ticaret fazlasındaki düşüşte geçen yılki zirai don ve savaştan dolayı artan hammadde fiyatları etkili oldu.
Tarım, gıda ve içecek sektöründe dış ticaret fazlası ilk 4 ayda ciddi bir düşüş yaşadı. Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF) verilerine göre sektörün 2026 yılının ilk 4 aylık ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,37 artışla 9,21 milyar dolardan 9,52 milyar dolara çıktı.
Yine bu dönemde yapılan ithalat ise yüzde 13,48 artışla 8,15 milyar dolardan 9,25 milyar dolara yükseldi. Böylece ilk 4 ayda tarım, gıda ve içecek sektöründe geçen yıl 1 milyar 58 milyon dolar olan dış ticaret fazlası bu yıl yüzde 74 azalarak 271 milyon dolar olarak gerçekleşti. Söz konusu düşüşte geçen yılki zirai don ve bu yılki savaşla beraber dünyada artan gıda fiyatların etkili olduğunu belirten sektör temsilcileri, yeni sezon ürünlerinin ihracata yansımasının ise önümüzdeki aylarda görüleceğini aktardı. Öte yandan, girdi maliyetlerindeki yükseliş ve artan rekabetçiliğin yanı sıra bazı ürünlere getirilen ihracat yasaklarının da dış ticaret fazlasındaki düşüşte etkili olduğu belirtiliyor.
Zirai don ihracatı olumsuz etkiledi
İlk 4 aylık verilere göre ihracattaki artışın sınırlı, ithalattaki yükselişin ise daha güçlü olduğunu kaydeden TİM Tarım Kurulu Başkanı Melisa Tokgöz Mutlu, ancak bu tabloda geçtiğimiz yıl yaşanan ve birçok üründe ciddi hasara neden olan zirai don felaketinin etkilerini mutlaka göz önünde bulundurmak gerektiğini vurguladı.
Zirai don nedeniyle özellikle meyve ve sebze başta olmak üzere birçok tarımsal üründe rekolte kayıplarının yaşandığını hatırlatan Mutlu, “Bunun doğal sonucu olarak da ihracata konu olabilecek ürün miktarımız azaldı. Yani burada ihracatın yavaşlamasının temel nedenlerinden biri talep eksikliği değil, arz tarafında yaşanan daralmadan kaynaklanıyor. Diğer taraftan, birçok üründe nisan ayı itibarıyla eski sezon ürünlerinden üretilen malların ihracat yüklemeleri de büyük ölçüde tamamlandı. Dolayısıyla bugün gördüğümüz rakamlar, aslında geçtiğimiz sezonun üretim koşullarının bir yansıması. Yeni sezon ürünlerinin ihracata yansımasını önümüzdeki aylarda daha net göreceğiz. Sahadan aldığımız bilgiler ve üretim bölgelerindeki mevcut görünüm, bu yıl birçok üründe daha iyi bir rekolte beklentisine işaret ediyor. Eğer yılın geri kalanında iklim koşullarında olağanüstü bir olumsuzluk yaşanmazsa, Türkiye’nin tarımsal üretiminde önemli bir toparlanma görebiliriz. Bu da doğal olarak ihracat miktar ve gelirlerini olumlu etkileyecek” dedi.
