Çanakkale’nin ormanları ve su kaynakları, artan madencilik faaliyetleri ve ardı ardına açılan orman yolu ihaleleriyle yeniden gündemde. Yöre halkı, açılan yolların maden şirketlerine hizmet ettiğinden ya da edeceğinden endişeli. Geçtiğimiz günlerde Kanadalı Alamos Gold’un Kirazlı’daki ruhsatlarını satın alan TÜMAD’ın bölgedeki hareketliliği ve Atikhisar Barajı’nı çevreleyen maden ruhsatları, Çanakkale’nin çevresel geleceği ve su varlıkları üzerinde büyük bir tehdit oluşturuyor.
Yeni orman yolları maden sahalarının kalbine uzanıyor
Orman Genel Müdürlüğü (OGM) bünyesindeki Çanakkale ve Bayramiç Orman İşletme Müdürlükleri, son dönemde peş peşe “B Tipi Yeni Orman Yolu Yapım İşi” ihalelerine çıktı. Resmi ilan sitesi ilan.gov.tr’de yer alan ilanlarda Çanakkale Kartal Orman İşletme Şefliği sınırlarında toplam 7+895 km, Çan ve Kocayayla Orman İşletme Şeflikleri sınırlarında toplam 9+510 km ve Bayramiç Aladağ Orman İşletme Şefliği sınırlarında ise toplam 5+310 km uzunluğunda yeni orman yolları yapılacak.
Çan ve Kocayayla hattı: 50 kilometrelik maden kuşağına altyapı hazırlığı mı?
Çan ve Kocayayla Bölgesi (9+510 km yol): Kocayayla ve Çan bölgeleri doğrudan Alamos Gold (yeni mülkiyetiyle TÜMAD), Cengiz Holding ve Park Teknik şirketlerine ait 50 kilometrelik devasa maden ruhsat kuşağının (Ağıdağı, Çamyurt ve Halilağa projeleri) tam kalbinde veya hemen çevresinde konumlanıyor.
Bayramiç Aladağ’da yoğun trafik: Dört dev maden şirketinin ortasından geçen yol
Bayramiç Bölgesi (5+310 km yol): Bayramiç Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı Aladağ Şefliği’ndeki yeni orman yolu yapımı, haritalarda Truva Bakır, Koza Altın, Teck Madencilik ve Park Enerji gibi şirketlerin iç içe geçmiş yoğun maden ruhsatlarıyla kuşattığı Bayramiç havzasıyla örtüşüyor.
Kartal şefliğindeki yol ihaleleri soru işaretleri yaratıyor
Çanakkale Merkez Bölgesi (7+895 km yol): Çanakkale Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı Kartal Şefliği’ndeki yol ihalesi ise haritalarda Atikhisar Barajı koruma havzasının çevresinden başlayıp Kirazlı’ya kadar uzanan Orta Truva, CVK, Koza ve Doğu Biga (TÜMAD) şirketlerine ait ruhsat sarmalının bulunduğu genel havzada yer alıyor.
OGM’nin orman yolu ihaleleri ve “endemik tür” endişesi
Bölgenin zengin bir bitki örtüsüne sahip olması, bu yolların yapımı sırasında endemik türlerin ve ekosistemin göreceği zararlara yönelik bir araştırma yapılıp yapılmadığı sorularını gündeme getiriyor. Sunulan ihale dökümanlarında ve şartnamelerde çevresel etkilere veya endemik türlerin korunmasına yönelik yapılmış herhangi bir çalışmanın ya da ÇED detayının izine rastlanmıyor. Bölgenin halihazırda yoğun madencilik baskısı altında olması, yöre halkında bu yolların ormancılık faaliyetlerinden ziyade maden şirketlerine altyapı hazırlığı amacıyla yapıldığı algısını güçlendiriyor.
Yok oluşun eşiğindeki iki nadide tür ve büyük çakışma
Sarıçay ve Karamenderes havzalarında yayılış gösteren Truva Kardeleni (Galanthus trojanus) ve Benli Sığırkuyruğu (Verbascum hasbenlii), sadece Çanakkale’ye özgü lokal endemik türler. Aslında birbirine komşu sayılacak kadar yakın ama çok kısıtlı alanlarda yaşam mücadelesi veren bu iki özel türün nesli, uluslararası kriterlere göre “Kritik Düzeyde Tehlike Altında (CR)”.
Türkiye’nin biyolojik zenginliğinin en nadide parçalarından olan bu türlerin geleceğini güvence altına almak, popülasyonlarını sürdürülebilir bir seviyeye getirmek ve yaşam alanlarını korumak amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından özel Tür Koruma Eylem Planları (TKEP) hazırlandı.
Ancak OGM tarafından yapımı planlanan yeni orman yolları ve TÜMAD’ın devraldığı devasa maden ruhsat sahaları, koruma altındaki bu endemik türlerin son sığınaklarıyla doğrudan çakışıyor.
