Türkiye’nin üretim ve ihracatında dünya lideri olduğu ve ‘muhteşem üçlü kuru’ olarak nitelendirilen çekirdeksiz kuru üzüm, kuru kayısı ve kuru incirde 2023/24 sezonunda ihracat yüzde 8’lik artışla 933 milyon dolardan 1 milyar 7 milyon dolara ulaştı. Böylece ihracatta ilk kez 1 milyar dolar barajı aşıldı.
Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği, “muhteşem üçlü kuru” olarak nitelendirdiği çekirdeksiz kuru üzüm, kuru kayısı ve kuru incirin 2023/24 sezonuna ait ihracat rakamlarını açıkladı. İstatistiklere göre, kuru meyve sektörünün muhteşem üçlüsünün miktar bazındaki ihracatı yüzde 12’lik düşüşle 328 bin tondan, 290 bin tona geriledi.
Değer bazında ise ihracat yüzde 8’lik artışla 933 milyon dolardan 1 milyar 7 milyon dolara ulaştı. Böylece ihracatta ilk kez 1 milyar dolar barajı aşıldı. Miktardaki düşüşe karşın elde edilen döviz tutarındaki artış ortalama ihraç fiyatının dolar bazında yüzde 22 artması sayesinde oldu. 2022/23 sezonunda üç ürünün ortalama kilogram ihraç fiyatı 2,84 dolar iken, 2023/24 sezonunun aynı döneminde 3,46 dolara yükseldi.
Çekirdeksiz kuru üzüm ihraç fiyatı 3 bin dolara koşuyor
Türkiye’nin kuru meyve ihracatını domine eden çekirdeksiz kuru üzüm ihracatının 1 Eylül 2023 – 3 Haziran 2024 tarihleri arasında 175 bin 641 ton karşılığı 395 milyon 444 bin dolar olduğunu dile getiren Ege İhracatçı Birlikleri Sürdürülebilirlik ve Organik Ürünler Koordinatörü Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Ali Işık, 9 aylık dönemde çekirdeksiz kuru üzümün ortalama ihraç fiyatının bin 692 dolardan, 2 bin 248 dolara çıktığı bilgisini verdi.
Çekirdeksiz kuru üzüm ihracatımızın 1 Eylül 2022 – 3 Haziran 2023 tarihleri arasında miktar bazında 196 bin 581 ton olurken, döviz getirisinin 332 milyon 884 bin dolar olduğunu hatırlatan Işık, “Çekirdeksiz kuru üzüm ihracatı miktar bazında yüzde 11’lik gerileme yaşansa da, döviz gerisini yüzde 19 arttı. Kuru üzümümüzün ihraç fiyatı dolar bazında yüzde 33 artmış oldu. Son bir haftalık süreçte çekirdeksiz kuru üzümün ortalama ihraç fiyatı 2 bin 839 dolara ilerledi ve 3 bin dolara yaklaştı. Bu başarıya emek veren tüm üreticilerimizi ve ihracatçılarımızı kutluyoruz.” diye konuştu.
Cennet meyvesi olarak tanımlayan kuru incirde sezonun başladığı 6 Ekim 2023 tarihinden, 3 Haziran 2024 tarihine kadar geçen 8 aylık süreçte 54 bin 876 ton kuru incir ihraç edildiğini aktaran Başkan Işık sözlerini şöyle sürdürdü: “Kuru incir ihracatımız 2022/23 sezonunun aynı dönemine göre miktar bazında yüzde 6 düşse de, döviz gelirimiz yüzde 19’luk artışla 209 milyon dolardan 249 milyon dolara ulaştı. Kuru incirimiz geçen sene ton başına 4 bin 240 dolara ihraç edilmişken, bu sezon yüzde 29 daha katma değerli ihraç ettik ve kuru incirimizin ihraç fiyatı ton başına 5 bin 458 dolara ilerledi. Son bir haftalık dönemde kuru incirimizin ortalama ihraç fiyatı 6 bin 431 dolara çıktı. Kuru incirimizin ihraç fiyatının bu seyirle 6 bin 500 doları geçmesini bekliyoruz. Kuru incir ihracatında 2023/24 sezon sonu için belirlediğimiz 300 milyon dolar hedefine emin adımlarla ilerliyoruz.”
Türkiye, üretim merkezi Malatya olan ancak ihracatta Ege Bölgesi’nin lider olduğu kuru kayısıda, 1 Ağustos 2023- 3 Haziran 2024 tarihleri arasında 60 bin 320 ton kuru kayısı ihraç etti ve 362 milyon 124 bin dolar döviz geliri elde etti. Kuru kayısıda ortalama ihraç fiyatı dolar bazında yüzde 13’lük artışla 6 bin 27 dolardan, 6 bin 785 dolara yükseldi. Kuru kayısıda ortalama ihraç fiyatı 7 bin dolara yaklaştı.
Çekirdeksiz kuru üzümde İngiltere zirvede
Türkiye’nin çekirdeksiz kuru üzüm ihracatında İngiltere, 93 milyon 797 bin dolarlık tutarla zirvedeki yerini korurken, İngiltere’ye kuru üzüm ihracatı yüzde 17 artış gösterdi. Hollanda, 2022/23 sezonunun 9 aylık döneminde Türkiye’den 41 milyon dolarlık çekirdeksiz kuru üzüm ihraç etmişken, 2023/24 sezonunun aynı zaman aralığında yüzde 29’luk artışla 53 milyon dolarlık kuru üzüm ithal etti ve Almanya’yı geçerek ikinci sıraya yerleşti. Almanya Türkiye’den 40,5 milyon dolarlık çekirdeksiz kuru üzüm ithal etti ve zirvenin üçüncü sırasına adını yazdırdı.
İtalya’ya çekirdeksiz kuru üzüm ihracatımız yüzde 33’lük artışla 22 milyon dolardan 29,5 milyon dolara çıkarken, Avustralya’ya çekirdeksiz kuru üzüm ihracatımız miktar bazında yüzde 58, döviz bazında yüzde 85’lik gelişim gösterdi ve 12,7 milyon dolardan 23,4 milyon dolara çıktı. Bu ülkeleri, 23 milyon 133 bin dolarlık kuru üzüm talebiyle Fransa ve 20,4 milyon dolarlık taleple Japonya takip etti.
ABD’ye kuru incir ihracatı arayı açtı
Ege İhracatçı Birlikleri’nin Amerika Birleşik Devletleri pazarında Türk gıda ürünlerinin bilinirliğini ve ihracatını artırmak için sürdürdüğü Ticaret Bakanlığı destekli TURQUALITY Projesi meyvelerini veriyor. Türkiye’nin ABD’ye kuru incir ve kuru kayısı ihracatı ortalamanın üzerinde artıyor. 6 Ekim 2023-3 Haziran 2024 tarihleri arasında ABD’ye kuru incir ihracatı yüzde 65’lik rekor artışla 30,8 milyon dolardan 51 milyon dolara çıktı.
Zirve ortağı Fransa’ya yapılan kuru incir ihracatı yüzde 16’lık yükselişle 25 milyon dolardan 29 milyon dolara ilerledi. Türkiye, Almanya’ya ise; yüzde 13’lük artışla 28 milyon dolar kuru incir ihraç etti. İtalya 13,3 milyon dolarlık, Kanada 11,4 milyon dolarlık ve Japonya 10,4 milyon dolarlık Türk kuru inciri talep etti.
Kuru kayısı ihracatında ABD 61,3 milyon dolarlık taleple açık ara birinci ülke olurken, Fransa’ya 33,5 milyon dolarlık, Almanya’ya 29 milyon dolarlık kuru kayısı ihraç edildi.
