Kimyon, beyaz ve pembemsi renkli çiçekler açan, 40-60 cm boyunda, otsu bir bitkidir. Kuzey Afrika, Orta Doğu, batı Çin, Hindistan ve Meksika mutfağında çok kullanılan bir baharattır. Tohumlar tüketim için toz haline getirilir.
Kimyonun genel olarak en sık yetiştiği yerler: İran, Özbekistan, Tacikistan, Türkiye, Fas, Mısır, Hindistan, Suriye, Meksika ve Şili. Türkiye’de yetiştiği yerler ise Ege ve Karadeniz Bölgesi’. Daha çok kültür olarak yetiştirilir. Hindistan’da kimyon jiira, Pakistan/İran’da ziira, batı Çin’de ziran olarak adlandırılır. Latincesi Cuminum cyminum olan kimyon, meyveleri için yetiştirilir. Meyveleri baharat olarak kullanılır.
DEĞERLİ BAHARAT
Ülkemizde Frenk kimyonu denen, Carum carvi diye bir türü de vardır. Kars bölgesinde bu bitkinin genç dalları çorbalara ve yemeklere koku vermesi için katılır. Kefe kimyonu denen Laser trilobum borkh, ülkemizde yetişen diğer bir kimyon türüdür. Özellikle çam ormanlarının altında yetişir. Olgun meyveleri baharat olarak kullanılır. Toros dağlarının Mersin/ Adana kesiminde yetişen türüne sıra ismi verilir. Buralarda baharat olarak kullanılır ve satılır. Akdeniz bölgesinde tarih öncesinden beri yetişen bir bitkidir kimyon.
Bu özel baharat sebze, sakatat, et yemekleri ve içeceklerde kullanılır.
Spesifik olarak, Fas ve Ortadoğu ülkelerinde tavuk, keçi eti ve uykuluk terbiyesinde kullanılırken, Hindistan’da baharat olarak kullanılır ve sindirimi kolaylaştırmak için çay gibi demlenir.
NERELERDE KULLANILIR?
Günümüzde kimyonun kullanıldığı Avrupa mutfakları sınırlıdır. Fransa ve Almanya’da ekmeklerde, Hollanda ve İsveç’te ise bazı peynir türlerinde kullanılıyor. İspanya’da hiç kullanılmıyor. Meksika mutfağının bir numaralı baharatı olma özelliğini koruyor. Yemeklerde önce yağda hafifçe kavrulursa, yağa aromatik tadını verir ve yemeklerin çok daha lezzetli olmasını sağlar.
Yemeklerin üstüne çiğnenen kimyon tohumları, sindirime yardımcı olur. Kimyon tohumlarının çayı demlenebilir ve oldukça faydalı bir kimyon çayı elde edilebilir.
Ancak bu konuda bir uyarıda bulunmamız gerekiyor: Günde 6 gram kimyonu aşmayın, aksi takdirde sindirim sisteminde tahriş olabilir. Kimyon tarçın gibi zayıflatma özelliklerine sahip de bir baharattır.
