Türkiye, 2026/27 sezonunda sofralık zeytin ve zeytinyağında yüksek rekolte bekliyor. Zeytincilik sektörü bir yandan üretim gücünü ihracat gelirine dönüştürmeyi hedeflerken, dünya genelindeki yüksek rekolte ve oluşan fiyatlar nedeniyle zorlu ve ihracat hedefi belirleyemediği bir sezona giriyor.
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun, üretimdeki artışı ihracat başarısına dönüştürmek istediklerini ancak artan maliyetler, finansmana erişim güçlükleri ve uluslararası pazarlardaki ticari engellerin yeni sezon öncesindeki zorluklar olarak öne çıktığını dile getirdi.
9 aylık ihracat yüzde 28 geriledi
Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı ihracatı, 2026 yılının ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28 azalarak 381 milyon dolardan 273 milyon dolara geriledi. Geçen yılın ilk dokuz ayında 121 bin ton olan ihracat miktarı, 2026’nın aynı döneminde 87 bin ton seviyesinde gerçekleşti.
Alt ürün grupları incelendiğinde, siyah zeytin ihracatı miktar bazında yüzde 14 azalarak 48,1 bin tona, değer bazında ise yüzde 9 düşüşle 127 milyon dolara indi. Yeşil zeytin ihracatı yüzde 19 azalışla 14,4 bin tona, ihracat geliri de yüzde 11 düşüşle 41,3 milyon dolara geriledi.
Küresel fiyat hareketleri ve geçmiş dönemlerde uygulanan ihracat kısıtlamalarından etkilenen zeytinyağında ise ihracat miktarı yüzde 53 azalarak 15,7 bin tona, ihracat geliri yüzde 48 düşüşle 82,1 milyon dolara düştü. Prina yağı ihracatı da miktar ve değer bazında yüzde 40 gerileyerek 8,6 bin ton ve 22,8 milyon dolar olarak kaydedildi.
Yüksek rekolte ihracat için fırsat
Sahadan gelen verilerin 2026/27 sezonunda sofralık zeytin ve zeytinyağında yüksek rekolteye işaret ettiğini belirten Emre Uygun, “Yüksek rekolte sektör için önemli bir fırsat sunuyor. Ancak dünya genelinde en büyük üretici ülkeler İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus’ta da yüksek rekolte bekleniyor. Bu durum Türk zeytinyağının ihracat şansını azalttıyor. OLIVEtoLIVE UR-GE projemiz, uluslararası fuarlarımız, sektörel ticaret heyetlerimiz ve ambalajlı, katma değerli ürünlere odaklanan ihracat stratejimizle 2027 yılında ihracatımızı ayakta tutmaya çalışacağız. Orta vadede sektör ihracatımızı 1 milyar dolara taşımak” dedi.
AB’den 60 bin ton kota, ABD’de ek verginin kaldırılması talebi
ABD ve Avrupa Birliği pazarlarında karşılaşılan gümrük vergileri ve kota uygulamalarının Türk zeytin ve zeytinyağı ihracatının büyümesini sınırladığını belirten Uygun, sektörün rekabet gücünü artıracak düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
ABD pazarında Türk ürünlerine uygulanan yüzde 12,5 oranındaki ilave gümrük vergisinin kaldırılması gerektiğini ifade eden Uygun, Avrupa Birliği’nde ise mevcut 100 tonluk zeytinyağı kotasının en az 60 bin tona çıkarılmasını talep ettiklerini belirtti.
Birleşik Krallık ile yürütülen serbest ticaret anlaşması görüşmelerine de değinen Uygun, “Zeytin ve zeytinyağımızın Birleşik Krallık pazarına sıfır gümrük vergisiyle girişinin sağlanmasını bekliyoruz. Yeni sezonda yüksek rekolteyi ihracat artışına dönüştürmek için pazara erişim olanaklarımızı geliştirmeli, katma değerli ve ambalajlı ürün ihracatımızı artırmalıyız” diye konuştu.
