COP31, iklim krizine çözüm aranan küresel bir zirve değil de sanki Paris Moda Haftası. Valizler hazırlanıyor. Antalya’ya gideceklerin listesi kabarıyor. Cemiyetin önde gelenleri, LinkedIn uygarlığının bembeyaz yakalıları, yukarı mahalleden onlar bunlar.
İklim kelimesini sadece sürdürülebilirlik raporlarında cümle içinde kullanan şirketler şimdilerde sıkı bir çevre dostu, hararetli bir aktivist. Sadece bu yıl değil geçmiş yıllarda da jetler karbonu sala sala dünya liderlerini COP’lara taşımıştı. 2022’de Şarm El-Şeyh’teki COP27’ye yüzlerce özel jetin geldiği haber olmuştu. Dünyanın en büyük iklim zirvesinin artan karbon ayak izi, toplumun görünürlük hevesi iklim hedefleriyle ne kadar uyumlu?
COP31’in amacı daha az emisyon, daha dayanıklı tarım sistemleri, daha temiz enerji, daha adil finansman, daha az israf, daha çok dönüşüm, daha sade bir uygarlık değil miydi? Nasıl oldu da tüketimi teşvik eden yaşam tarzı ile sıfır atığı amaçlayan iklim eylemi aynı sahnede buluştu. Çözümün kendisi tüketim organizasyonlarına dönüştü.
COP’lar büyüyor etkisi küçülüyor mu?
COP zirveleri başlangıçta ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadelede ortak karar aldığı teknik müzakere platformlarıyken şimdilerde sadece çevre bakanlarının değil, liderlerin, küresel CEO’ların, STK’ların ve finans kuruluşlarının buluştuğu dev diplomasi sahnesine dönüştü.
Paris’te yaklaşık 30 bine yakın kişinin mücadele verdiği COP ölçeği, Dubai’de 80 bin kişiye yakın katılımcının katıldığı dev bir organizasyona dönüştü. Avrupa Komisyonu İklimden Sorumlu Komiseri Wopke Hoekstra’ya göre “son COP sonuçları bilimin gerektirdiği hızın gerisinde. Artık daha küçük ve daha hızlı hareket eden “istekliler koalisyonlarına” ihtiyaç var.”
Sivil toplum kuruluşlarının analizlerine göre COP29’da 1.700’den fazla, COP30’da ise 1.600’den fazla fosil yakıt lobicisi zirveye erişim sağladı. İklim krizinin baş aktörlerinden biri olan fosil yakıt endüstrisi, krizi çözmek için kurulan masada hâlâ müzakerelerin en etkili aktörlerinden. Elbette COP’ların büyüklüğünü yalnızca katılımcı sayısıyla ölçmek mümkün değil.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın 2025 Emissions Gap Raporu mevcut politikalar sürdürüldüğü takdirde dünyada yüzyıl sonunda yaklaşık 2,8 derecelik ısınma öngörülüyor. UNFCCC’nin 2025 değerlendirmesine göre Zarar ve Kayıp Fonu için finansal taahhütler yaklaşık 817 milyon dolar toplansa da kaynak hala kırılgan ülkelerin ihtiyaçlarına göre çok düşük.
Uygulama temasıyla gerçekleştirilen COP30’da fosil yakıtlardan çıkış için bağlayıcı bir yol haritası üzerinde anlaşmaya varılamasa da bu, COP’ların hiçbir işe yaramadığı anlamına gelmiyor. İklim finansmanı, kayıp ve zarar mekanizması, uyum hedefleri, küresel müzakere ve iş dünyası farkındalığı açısından COP’ların önemi tartışmasız.
Dünyayı kurtarmak için COP’a gitmek mi gerekiyor?
İklimin artık daha fazla konferansa değil uygulamaya, davranış değişikliğine, kolektif çabaya, yasaya ihtiyacı var. İklim inovasyonunun gerçek laboratuvarı tarlalar, fabrikalar, şehirler ve hayatın kendisi. Bu anlamda hepimiz COP31’e gitmek zorunda değiliz. Eğer gidişimiz iklimle ilgili bir sorunu iyileştirmeyecekse, inovatif bir çözümümüz yoksa Antalya’ya gelmek yerine bulunduğunuz yerde değişimi yaratmaya odaklanabiliriz.








