Antalya’da COP31’in ikinci günündeyiz. Dünyanın önündeki soru belli. Artan enerji ihtiyacını gezegeni daha fazla ısıtmadan, hanelerin ve şirketlerin bütçelerini zorlamadan nasıl karşılayacağız?
BM İklim Değişikliği Genel Sekreteri Simon Stiell, açılış konuşmasında meselenin özünü “İlerleme, olması gereken hızın ve adaletin çok gerisinde” sözleriyle ortaya koydu,
Sanayi, kentleşme, elektrikli araçlar, soğutma ihtiyacı, veri merkezleri ve yapay zekâ elektrik talebini büyütüyor. Bu talebi eski enerji düzeniyle karşılamak hem emisyonları hem de fosil yakıtlara bağımlılığı artırıyor. Savaşlar, tedarik kesintileri ve fiyat dalgalanmaları da bu bağımlılığın faturasını ağırlaştırıyor.
Dolayısıyla enerji dönüşümü, iklim mücadelesinin olduğu kadar enerji güvenliğinin ve ekonomik istikrarın da merkezinde… Ancak dönüşüm kendiliğinden gerçekleşmiyor. Üç işi birlikte yürütmek gerekiyor: Doğru projeleri geliştirmek, bunları yatırıma dönüştürmek ve finansmanını sağlamak.
Önce proje, ardından yatırım
İlk adım, çevresel etkileri gözetilmiş, uygulanabilir projeler üretmek. Güneş ve rüzgâr kapasitesini artırırken şebekeyi, depolamayı ve enerji verimliliğini aynı planın içine koymak zorundayız. Üretilen elektriği ihtiyaç duyulan yere ve zamana taşıyamıyorsak kurulu güç hedefleri tek başına yeterli olmaz.
Üstelik en ucuz enerji, tasarruf edebildiğimiz enerjidir. Binalardan fabrikalara kadar verimlilik yatırımları, yeni santraller kadar ciddiye alınmalı. Temiz enerji projeleri de suyu, tarım alanlarını ve biyolojik çeşitliliği koruyan bir yaklaşımla geliştirilmeli.
İkinci adım, bu projeleri yatırıma dönüştürmek. Bunun için öngörülebilir kurallar, işleyen izin süreçleri ve uzun vadeli yatırım kararlarını destekleyen bir ortam gerekiyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın geçen hafta ortaya koyduğu stratejide yenilenebilir enerji, verimlilik, nükleer enerji ve yeni teknolojiler öne çıkıyor. Güneş ve rüzgârda 2035 için 120 bin megavat hedefleniyor. Bayraktar’ın haziranda açıkladığı enerji dönüşümü yatırım ihtiyacı ise 2035’e kadar 200 milyar dolar. Bu büyüklükteki hedefler güçlü bir finansman planı gerektiriyor.
