Ekim ayı, adı üzerinde tarımsal üretimin en önemli dönemlerinden biridir. İçinde bulunduğumuz günlerde, ülkemizin her bölgesinde araziler yeniden hazırlanıp ekime başlanır. Bu dönemde en çok ekilen ürünler, “tahıl ambarı” ve “buğdayın gen kaynağı” olmaktan kaynaklı arpa ve buğday olmaktadır, elbette. İklim, toprak ve diğer koşullar nedeniyle her ürün, kayda değer ve ekonomik ölçekte, her yerde ekilip dikilmemektedir. Arpa ve buğday, bunun istisnasıdır. Ardahan’dan Edirne’ye, Sinop’tan Hatay’a kadar her ilimizde buğday vardır, arpa vardır.
Ülkemizde tohumların toprakla buluşması, aslında geleceğe dair umudun tükenmediğinin en büyük göstergesidir. O nedenle “Çiftçinin karnının yarmışlar, kırk tane ‘gelecek yıl’ çıkmış” atasözünün ibretlik doğruluğu, bu dönemlerde net olarak ortaya çıkmaktadır. Çiftçi, ekmeye-dikmeye devam etmeye çalışmakta, genelde olduğu gibi beklentisini kalan ve gelen yıllara -bir bakıma- zorunlu, sorunlu ve sorumlu biçimde bırakmaktadır.
Ortalama bir çiftçi ömründe en az 40 yıllık umudun yeşermesine veya solmasına neden olan bazı verileri paylaşmakta fayda vardır.
Şekil 1: Arpa Verileri
| Yıl | Tohum Fiyatları | Ekili Alan | Rekolte | Alım Fiyatları |
| 2025 (2024) | 13,00-14,50 TL/kg 17,50 TL/kg | 3,25 milyon hektar | 6,1 milyon ton | 11,10 TL/kg |
| 2026 (2025) | 18,50-20,50 TL/kg | 3,176 milyon hektar | 10 milyon ton | 12,75 TL/kg
|
Şekil 2: Buğday Verileri
| Yıl | Tohum Fiyatları | Ekili Alan | Rekolte | Alım Fiyatları |
| 2025 (2024) | 17,50-21,50 TL/kg | 7,023 milyon hektar | 18,5 milyon ton | 13,50 TL/kg |
| 2026 (2025) | 22-25,50 TL/kg | 7,3 milyon hektar | 24,8 milyon ton | 16,50 TL/kg |
(Tablolarda; TMO, TÜİK, TZOB, Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü verilerinden yararlanılmıştır. Tohum fiyatları ve ekili alanlara dair rakamlarda, önceki yılın verileri göre esas alınmıştır; örneğin 2025 yılının rekolte ve fiyatlarının oluşması için 2024 ekim döneminde gerçekleşen tohum fiyatları ve ekili alanlar göz önünde bulundurulmuştur.)
Oldukça belirleyici bir tarımsal girdi olan mazot fiyatları son iki dönemde şöyledir:
31 Ekim 2025: 56,50 TL/litre (Ankara),
31 Ekim 2026: 98 TL/litre (Ankara),
1 Kasım 2026 itibarıyla ÖTV düzenlemesi nedeniyle Ankara’da 1 litre mazot 101,60 TL olması bekleniyor.
Bu dönemde, tarımsal girdiler olarak bilinen alan gübre, tarım ilaçları, akaryakıt, enerji, yem vb. gibi kalemlerdeki fiyat artışları, açıklanan enflasyon oranlarına yakın değerlerde gerçekleşmiştir. Ancak gübrede bahar aylarından bu yana büyük artışlar vardır. Bu artışların nedenleri, bazıları tarafından dış etkenlere bağlanacaktır (Ayrı bir tartışma konusu olmakla beraber, örneğin gübrenin ve yemin bileşenlerinin en az üçte ikisinin ithal edilmesi gerçeğini hatırlamakta fayda vardır.).
Bu rakamları, açıklanan enflasyon verileriyle kıyaslamak mümkündür. TÜİK verilerine göre 31 Ekim 2025 tarihinde TÜFE Yıllık Enflasyon %32,87 olarak açıklanmıştır. Yine TÜİK’e göre 30 Eylül 2026 tarihinde TÜFE yıllık Enflasyon %29,73 olmuştur (Aynı dönemlerde bağımsız bir kuruluş olan ENAG’ın verileri şöyledir; 31 Ekim 2025 için %60 ve 30 Eylül 2026 için ise %46,61; yeri gelmişken TÜİK ve ENAG verileri arasında 2025 yılında %82,53 ve 2026 yılında ise %56,77 oranında bir fark olduğu görülmektedir.). Son bir yıl içinde mazottaki fiyat artış oranı, ekim ayı sonu itibarıyla %73,45 ve beklenen zamlar ile birlikte kasım ayından itibaren yaklaşık %80 olacaktır.
Ortalama arpa tohum fiyatları, 2024 döneminde 13,75 TL iken 2025 ekim döneminde 19,50 TL olmuştur. Tohum fiyatları yaklaşık %42 artmıştır. Bugünlerde ise arpa tohum fiyatları, 25-35 TL bandında dolaşmaktadır. Bu durumda, 2025 yılına göre arpa tohumu yaklaşık %54 artış göstermektedir.
Ortalama buğday tohum fiyatlarındaki durum ise şöyledir; 2024 ekim döneminde 19,50 TL olan fiyatlar 2025 ekim döneminde 23,75 TL seviyesinde seyretmiştir. Buğday tohum fiyatları, yaklaşık %21 yükselmiştir. Bugünlerde tohumluk buğday fiyatları, 25-35 TL bandında gözükmektedir. Geçen yıla göre tohumluk fiyatlarında ortalama %26 artış söz konusudur.
