İklim mücadelesinde somut sonuçlar alınmaya başlandı, ancak dönüşümün hızı hâlâ yetersiz. Birleşmiş Milletler’in COP31’in açılışında yayımladığı 2026 Küresel İklim Eylemi Yıllığı’na göre, enerji, sanayi, tarım, doğa ve iklim değişikliğine uyum gibi alanlarda izlenen 96 göstergenin 44’ünde ilerleme var. Yenilenebilir enerji kapasitesi artıyor, ormansızlaşma yavaşlıyor. Buna karşılık metan emisyonlarının azaltılması ve gıda kayıplarının önlenmesinde beklenen sonuçlar alınamıyor. Antalya’da gündem, işte yarayan çözümlerin nasıl daha hızlı ve yaygın uygulanabileceği.
İklim krizine ilişkin raporların çoğunda benzer bir tabloyla karşılaşıyoruz. Artan sıcaklıklar, yükselen emisyonlar, büyüyen ekonomik kayıplar ve giderek daralan bir zaman aralığı.
Ancak Antalya’da başlayan COP31’in ilk gününde yayımlanan bir rapor, iklim mücadelesinin diğer yüzüne dikkat çekiyor: Sahada neler değişiyor? Hangi çözümler gerçekten işe yarıyor? Ve belki de en önemlisi, bu çözümler neden yeterince hızlı yaygınlaşmıyor?
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Sekreteryası’nın yayımladığı 2026 Küresel İklim Eylemi Yıllığı, şehirlerden şirketlere, yerel yönetimlerden yatırımcılara kadar farklı aktörlerin yürüttüğü çalışmaların somut sonuçlar üretmeye başladığını ortaya koyuyor.
Raporda, Paris Anlaşması kapsamında gerçekleştirilen ilk Küresel Durum Değerlendirmesi ile uyumlu 96 sosyoekonomik gösterge ele alınıyor. Bunların 44’ünde ilerleme kaydedildiği belirtiliyor.
Bu sonuç önemli. Çünkü iklim diplomasisinin yıllardır karşı karşıya olduğu en büyük sorunlardan biri, açıklanan hedeflerle sahadaki uygulamalar arasındaki mesafe.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell’in mesajı da bu noktaya işaret ediyor. Şirketlerin, şehirlerin ve toplulukların küresel taahhütleri insanların günlük yaşamında karşılığı olan değişimlere dönüştürdüğünü belirten Stiell, çok daha hızlı ve kapsamlı adımlara ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
İLERLEME HER SEKTÖRDE AYNI HIZDA DEĞİL
Yıllığın ortaya koyduğu tablo, iklim dönüşümünün farklı sektörlerde aynı hızda ilerlemediğini gösteriyor. Yenilenebilir enerji kapasitesindeki büyüme olumlu gelişmelerin başında geliyor. Temiz enerji yatırımları giderek yaygınlaşırken, ormansızlaşma hızında yavaşlama ve iklim değişikliğine uyum çalışmalarında ilerleme kaydediliyor. Ancak petrol ve doğal gaz sektöründeki metan emisyonları ile gıda kayıpları, ilerlemenin yetersiz kaldığı alanlar arasında.
Bu ayrım önemli. Çünkü iklim krizinin çözümünde tek bir sektörün ya da teknolojinin başarısı yeterli değil. Enerji sisteminin dönüşümü, tarımsal üretimin geleceği, doğanın korunması, şehirlerin dayanıklılığı ve finansman mekanizmalarının güçlendirilmesi birbirini tamamlamak zorunda.
83 GİRİŞİMDEN 200’ÜN ÜZERİNDE EYLEM
Raporun dikkat çekici bölümlerinden biri, hükümet dışı aktörlerin iklim mücadelesindeki artan rolü.
BM’nin Devlet Dışı Aktörler İklim Eylemi Platformu NAZCA aracılığıyla derlediği verilere göre, 83 işbirliğine dayalı iklim girişimi 200’ün üzerinde eylem bildirdi. Bu girişimler, şirketlerin, şehirlerin, bölgelerin ve sivil toplum kuruluşlarının ortak çalışmalarıyla hayata geçiriliyor.
