Kınık’taki hanelerde erkekler madenlerde mağdur edilirken kadınlar ucuz işçiliğe itildi. Ağır koşullarda mısır püskülü hasat eden, yemeksiz, günlük bin liraya çalıştırıldıklarını söyleyen Çimen: Tarlada sıcaktan bayılıyoruz.
Maden bölgesi İzmir Kınık’ta, patronlar madencileri aç bırakırken hanelerin kadınları da ağır koşullarda tarım işçiliğine itiliyor. Mısır püskülü toplayan mevsimlik kadın işçiler, düşük yevmiyeler, güvencesiz ve uzun çalışma saatleriyle sömürülüyor.
Sabah 08.00’den akşam 17.00’ye kadar 1 saat molayla çalışan işçilere ne yemek, ne de ekstra mola hakkı tanınıyor. İşçiler yemeklerini evden getiriyor, işverenin getirdiği sular ise güneşte kaynayarak içilemez hale geliyor.
İŞÇİLER DEVAMLI SICAKTAN BAYILIYOR
8 yıldır mısır püskülü işi yapan 65 yaşındaki Sultan Çimen, temmuz-ağustos aylarında topladıkları mısır püskülünün hasadında sıkça işçilerin sıcaktan bayıldığını, işçilerin başına güneş geçtiğini söyledi. Zorlu çalışma koşullarına rağmen geçen yıl 800 lira olan yevmiyeye bu yıl yalnızca 200 TL artış yapıldığını kaydeden Çimen, ne kendinin ne de eşinin emekliliğinin olmadığını belirtti. “Benim eşim emekli, oğlum madenci. Nerdeyse Kınık’ta yaşayan herkes madenci. Ama madende çalışarak insanlar evlerine bakamıyor. Zaten çalışan madenler de ya kapanıyor ya da işçilere ücretleri ödenmiyor. Bu nedenle biz çoluğumuzu çocuğumuzu bırakıp tarlalara çalışmaya gidiyoruz. Eşlerimiz çalışsa da tarlalara gitmek zorundayız, çünkü yetmiyor. Güneşin altında 9 saat hiç durmadan çalışmanın sonucunda ise elimize geçen para 1000 lira” dedi.
İŞSİZLİK BU KOŞULLARA MECBUR BIRAKTI
301 madencinin yaşamını yitirdiği facianın ardından madenlerde işlerin kötüleştiğini, Polyak gibi diğer madenlerin de bir bir kapatıldığını söyleyen Çimen, 2011’den bu yana madencilik yapan oğlunun Işıklar Maden’in kapatılmasının ardından işsiz kalığını söyledi. “Bizler tarlalara ucuz işgücü olarak çalışmaya mecbur bırakıldık. Madencilerin hayat şartları zaten zor. Ne eşlerimiz ne de biz emeğimizin karşılığını alabiliyoruz” dedi.
EŞİT İŞE EŞİT ÜCRET VERİLMİYOR
Tarlalarda çalışan yevmiyelik eşit ücretler almadığını aktaran Çimen, “Bunun nedenini de bilmiyoruz. Hatta birkaç yevmiyemiz de içeride kaldı, ‘bugün vereceğim, yarın vereceği’ denilerek ödenmedi.
Çimen, tarlada çalıştıkları koşulları şu şekilde özetledi: “Mısır işi çok ağır. Hava çok sıcak, mısırlar uzun ve sık. Sabah 8’den akşam 5’e kadar çalışıyoruz, sadece bir saat yemek molası var. Sürekli ayakta ve kollar yukarıda çalışıyorsun. İçeride bayılanlar oluyor. Su var ama sıcakta kaynıyor. 65 yaşındayım. Yıllardır domates, biber, mısır ne iş olursa yapıyorum ama emeğinin karşılığını alamıyorsun. En zor iş mısır. Artık boynumu bile çeviremez hale geldim. Tarlaya gelen kadınların hiçbirinin durumu iyi değil. İmkânı olan çocuklarını bırakıp ovaya gelmez. Ben de mecburum çalışmaya.”
