Sofrada devrim, ekonomide dönüşüm

Küresel gıda sistemi, yarattığı sağlık ve çevre tahribatıyla dünya ekonomisine her yıl 20 trilyon dolara ulaşan gizli bir fatura kesiyor. Nature dergisinde yayımlanan yeni araştırma, tabağımızdaki radikal bir değişimin 2050’ye kadar tarımsal emisyonları %85 azaltabileceğini ve bitkisel gıda pazarını 890 milyar dolarlık devasa bir büyüklüğe taşıyacağını ortaya koydu.

Dünya ekonomisi, bir yandan karbon emis­yonlarını sıfırlama mücadelesi verirken diğer yandan mevcut gıda siste­minin yarattığı devasa gizli maliyetlerin baskısı altında eziliyor. Bugün küresel gıda endüstrisi, sağlık harcamala­rından çevresel tahribata, ve­rimlilik kayıplarından iklim yıkımlarına kadar her yıl dün­ya ekonomisine yaklaşık 10 ila 20 trilyon dolar arasında gizli bir yük bindiriyor. Bu ağır fa­turanın en büyük kaynağı ise niteliksiz, sürdürülemez ve sağlıksız beslenme modelleri.

Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu (LSHTM), Cornell Üniversitesi ve 10 farklı ulus­lararası modelleme ekibinden araştırmacıların saygın bilim dergisi Nature’da yayımladı­ğı son çalışma, gezegenin ve ekonominin geleceği için ta­rihi bir reçete sunuyor. Araş­tırmacılar, 2025 EAT-Lancet Komisyonu’nun tavsiye ettiği sürdürülebilir gıda modeli uy­gulandığı takdirde, gıda üre­timinin ve arazi kullanımının nasıl köklü bir dönüşüm geçi­receğini simüle etti.

Trilyon dolarlık gizli fatura

Mevcut sistemin sürdürü­lemez olduğunun vurgulan­dığı raporda şu değerlendir­melere yer verildi: “Gıda siste­mimizin yarattığı yıllık 10-20 trilyon dolarlık gizli maliyet, tüketicilerin etiketlerde gör­mediği ancak toplumların sağlık sistemleri ve çevre tah­ribatı üzerinden ödediği ağır bir faturadır. Daha sağlıklı beslenmeye, verimli tarıma ve sıfır gıda israfına dayalı bü­tüncül bir küresel dönüşüm; 2050 yılına kadar çiftçilerin ne ürettiğini, toprağın nasıl iş­lendiğini ve finansal kaynak­ların nereye akacağını temel­den değiştirecektir.”