Patates Fazlası Belçika’da rekor seviyedeki patates hasadı, Avrupa’da yaklaşık 5 milyon tonluk kızartmalık patates fazlası oluşmasına yol açtı.
Bazı çiftçiler satamadıkları patatesleri yeniden tarlalara dökmeye başladı.
Belçika’da serbest piyasada patatesin ton fiyatı aylar boyunca sıfır euro seviyesinde kaldı.
Aynı ürünün ton fiyatı üç yıl önce yaklaşık 600 euroya kadar çıkmıştı.
Çiftçilerin Durumu
Belçikalı çiftçi Kris D’haeyere, yaklaşık 200 milyon patates kızartmasına yetecek ürününü satamayınca tarlasına geri döktü.
D’haeyere, tohum, gübre, işçilik ve diğer maliyetler nedeniyle yaklaşık 160 bin euro zarar ettiğini söyledi.
Çiftçi gelecek sezon için patates ekim alanını 170 dönümden 17 dönüme düşürdü.
Almanya’da bazı üreticiler binlerce ton patatesi ücretsiz dağıtım kampanyalarıyla elden çıkarmaya çalıştı.
Sorunun Nedenleri
Son sekiz yılın en yüksek Avrupa patates hasadı arzı önemli ölçüde artırdı.
ABD’nin uyguladığı gümrük tarifeleri Avrupa’dan yapılan dondurulmuş patates kızartması ihracatını olumsuz etkiledi.
Çin, Hindistan ve Mısır gibi ülkeler daha düşük fiyatlarla pazara girerek rekabeti artırdı.
İran savaşı nedeniyle yükselen enerji ve gübre maliyetleri sektördeki baskıyı artırdı.
Belçika ve Kızartma Sektörü
Belçika dünyanın en büyük dondurulmuş patates kızartması ihracatçısı konumunda bulunuyor.
Ülke 2025 yılında 3,3 milyar dolarlık pişirilmiş ve dondurulmuş patates ürünü ihraç etti.
Bu rakam on yıl öncesine göre yaklaşık üç kat artış anlamına geliyor.
İran Savaşı ve Hürmüz Boğazı
Hürmüz Boğazı’ndaki abluka nedeniyle gübre üretiminde kullanılan bazı hammaddeleri taşıyan gemiler Körfez’den çıkamıyor.
Artan enerji maliyetleri soğutma ve taşımacılık giderlerini yükseltiyor.
Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan gibi önemli pazarlara ihracat da zorlaştı.
Körfez ülkelerinde turizmin ve restoran harcamalarının azalması patates kızartması talebini düşürüyor.
Talep ve Rekabet
Avrupa Birliği’nin ABD’ye yaptığı dondurulmuş patates kızartması ihracatı son bir yılda yüzde 8 geriledi
Avrupa’nın üçüncü büyük pazarı olan Suudi Arabistan’a satışlar aynı dönemde yüzde 11 düştü.
Küresel dondurulmuş patates kızartması talebi büyümeye devam etse de yıllık büyüme hızı beş yıl önceki yüzde 5 seviyesinden yüzde 2,5’e geriledi.
Çin ve Hindistan’ın dondurulmuş patates kızartması ihracatı son bir yılda iki katına çıktı.
Tüketim Eğilimleri
Tüketiciler giderek daha sağlıklı atıştırmalıklara yöneliyor.
ABD’de yetişkinlerin yaklaşık sekizde biri Ozempic ve Wegovy gibi kilo verme ilaçları kullandığını bildirdi.
Bu ilaçları kullanan kişiler işlenmiş ve kızartılmış gıdalara olan tüketimlerini azaltma eğilimi gösteriyor.
Bazı Belçikalı üreticiler sektörün uzun vadeli büyümesinden umutlu olsa da bazı çiftçiler iyi yılların geride kaldığını düşünüyor.
