ABDULLAH ÖZDEMİR
MERSİN TİCARET BORSASI BAŞKANI
ABD Tarım Bakanlığı (USDA) tarafından hazırlanan ve ülkemizdeki şeftali ile nektarin üretimi ve ihracatına yönelik tespitler içeren, ayrıca Mersin’e ilişkin değerlendirmelere de yer veren taş çekirdekli meyveler raporunun dikkatle incelenmesi gerektiğini düşünüyorum.
TÜİK verilerine göre Türkiye’nin şeftali ve nektarin ihracatı, son on yılda 5,2 kat artarak 50 bin tondan 262 bin ton seviyesine ulaşmıştır. Ülkemiz bu hacimle, İspanya’nın ardından ikinci sırada yer almaktadır. Bu konumun kazanılmasında, nektarin üretiminin yüzde 44’ünü ve şeftali üretiminin yüzde 22’sini gerçekleştiren Mersin önemli rol oynamaktadır. Bu doğrultuda, ABD Tarım Bakanlığı (USDA) tarafından hazırlanan ve ülkemizdeki şeftali ile nektarin üretimi ve ihracatına yönelik tespitler içeren, ayrıca Mersin’e ilişkin değerlendirmelere de yer veren taş çekirdekli meyveler raporunun dikkatle incelenmesi gerektiğini düşünüyorum.
Söz konusu raporda, şeftali ve nektarin yetiştiricilerinin zamanla eski çeşitleri daha yüksek verimli yeni çeşitlerle değiştirdikleri, modern yetiştiricilik tekniklerinin kullanıldığı bahçelere yatırım yaptıkları belirtilmektedir. Modern teknolojilerin kullanımı ve daha verimli ağaçlara geçiş, daha kaliteli meyve üretiminde artış sağlamıştır. Şeftali özelinde bu değişiklikler, son beş yılda ekili alanlarda kayda değer bir artış olmamasına rağmen üretimin yükselmesine imkân tanımıştır. Buna karşılık hem iç hem de dış pazarlardan artan talep nedeniyle nektarin ağaçlarının alanı ve sayısı genişlemiştir.
Mersin açısından bakıldığında, raporda son yıllarda elverişli yetiştirme koşulları ve Mersin Limanı’nın varlığı sayesinde nektarin bahçelerinin hızla arttığı ifade edilmektedir. Ayrıca, Mersin ve Adana bölgesinde eğitimli ve bilgili yeni nesil çiftçilerin tarımı modern, sanayi odaklı bir yapıya dönüştürdükleri vurgulanmaktadır. Bu çiftçilerin, geleneksel aile çiftliklerini devralarak ileri teknolojilerin ve yenilikçi yetiştirme yöntemlerinin kullanıldığı modern bahçelere dönüştürdüklerine dikkat çekilmektedir.
USDA’nın ülkemiz ve ilimiz için ortaya koyduğu bu tespitlerin, doğru bir planlama ile ülkemizin yaş meyve üretiminin yüzde 13’ünü ve ihracatının yüzde 22’sini karşılayan Mersin’de diğer meyve türleri ve bahçelerinin dönüşümünde de uygulanması gerektiği kanaatindeyim. Hangi meyvenin, hangi bölgede ve hangi miktarda üretileceğinin önceden planlanması; belirlenen kriterler dışında üretim yapanlara destek verilmemesi büyük önem taşımaktadır. Öte yandan, bu yıl yaşanan şiddetli zirai don felaketinden en fazla zarar gören ürün grubu yaş meyve olmuştur. Bu nedenle, oluşturulacak mekanizma esnek ve olumsuz koşullarda hızlı şekilde devreye girecek bir sigorta sistemiyle güçlendirilmelidir.
