Manisa’da bu sene üzüm var ama para yok. Bağda emek var ama karşılığı yok.
Ben Alaşehir’de, Salihli’de, Sarıgöl’de bağın içindeyim. Gördüğümü yazıyorum.
Önce TARİŞ çıktı. 2026 ürünü çekirdeksiz kuru üzüm için kalite farkı gözetmeksizin brüt 80 TL avans fiyat açıkladı.
Manisalı üretici şok oldu. Niye? Çünkü TARİŞ 2024’te 100 TL, 2025’te 120 TL açıklamıştı. Bu sene mazot, gübre, işçi yevmiyesi ikiye katlanmışken 2026 avans fiyatı nasıl 80 TL olur?
Üstelik bu sene TARİŞ ortakçısına da sahip çıkmadı. İddia büyük: TARİŞ kendisine borcu olan ortaklarından borcu kadar üzüm almaya başladı. Yani kooperatif mantığı bitti, borç tahsilatı başladı.
80 TL avans, serbest piyasaya sinyal oldu. Tüccar Manisa ovasına indi.
Şu an Manisa’da tablo net: Tüccar alım fiyatları 50-60 liraya kadar geriledi. Alaşehirli üreticinin kendisi söylüyor: “Tüccar 50-60 lira civarında kuru üzüm alıyor”. Başka üretici “Tüccarlar halen 60-62 lira seviyelerinde üzüm alıyor” diyor.
60 lira Manisa’da ne demek? Bir yıllık budama, ilaç, kükürt, kesim, sergi… Hepsinin toplamı 60 lira.
Sonra TMO yetişti. Fiyat açıkladı:
10 numara 100 TL, 9 numara 95 TL, 8 numara 90 TL, 7 numara 85 TL.
Kağıt üzerinde tüccardan yüksek. Ama Manisa’da kağıt üzerinde kalıyor.
Neden?
Bir: Geç kaldı. Manisa’da TMO fiyatı geç açıkladı, üretici tüccara yönelmek zorunda kaldı. 15 Eylül’e kadar Milleti tüccarın insafına terk ettiniz. Manisa’da çoğu üretici Eylül’ün ilk haftası borcunu ödemek için üzümünü zaten 60 liraya verdi.
İki: Manisa’da bu sene kalite yok. Bu yılın en büyük gerçeği bu. Alaşehir Ziraat Odası Başkanı’nın dediği gibi: “Bu sene 9 numara veya 10 numara üzüm yok bağlarda. Satmaya götürdüğünüzde 8 numara üzüm 6 numaraya düşüyor. Yüzde 15 fire çıktı bu sene”.
