İrfan Donat
Küresel iklim değişikliği ekosistemin dengesini bozdu. Küresel ısınma sonucu toprak, su ve havadaki değişim tarımsal üretimi doğrudan etkiliyor. Bugün tükettiğimiz pek çok gıda ürünü risk altında.
Dünyanın en kapsamlı iklim zirvesi COP30 Brezilya’da başladı.
Paris Anlaşması’nın 10’uncu yılında düzenlenen ve 21 Kasım’da sona ermesi planlanan müzakerelerde, yeni Ulusal Katkı Beyanları, iklim finansmanı, ormansızlaşmanın durdurulması gibi konular ana gündem maddeleri arasında yer alıyor.
Küresel ısınmaya karşı hedeflerin tutmadığı bir süreçte her yıl yeni vaat ve hedefler ısıtılıp ısıtılıp önümüze geliyor. Dostlar alışverişte görüyor, dağ fare doğuruyor.
Bakalım bu sefer ezberler bozulacak mı?
Biz de bu vesileyle meselenin tarım ve gıda boyutuna farklı bir açıdan dikkat çekmenin faydalı olacağını düşündük.
Zira küresel iklim değişikliğinin olumsuz etkileriyle yüzleştikçe toplumlarda kaygı ve korkular artıyor.
12 bin kişilik anket toplumsal endişeyi ortaya koyuyor
Bunu ben değil, Pew Araştırma Merkezi’nin Türkiye dahil sekiz orta gelirli ülkede yaptığı yeni bir araştırma sonucu söylüyor.
Türkiye’nin yanı sıra Arjantin, Brezilya, Hindistan, Endonezya, Kenya, Meksika, Nijerya ve Güney Afrika’da 12 bin 375 kişiyle yüz yüze yapılan anket, toplumların iklim değişikliğinden ciddi endişe duyduğunu ortaya koyuyor.
Doç. Dr. Başar Baysal, anket çalışmasına yönelik Türkiye ile ilgili birkaç çarpıcı sonuç paylaşıyor: Türkiye’de toplumun yüzde 82’si iklim değişikliğinden bireysel olarak zarar görme kaygısı yaşıyor. Toplumun yüzde 75’i için en büyük endişe, kuraklık ve susuzluk. Bu oran 2015’te yüzde 35 düzeyindeydi.
Bugün bolca bulunanlar yarın olacak mı?
Dolayısıyla akıllardaki soru işaretleri her geçen gün çeşitleniyor.
İklim değişikliği tarımsal üretimi ne kadar etkileyecek?
En çok hangi ürünleri vuracak?
Açlık ve kıtlık senaryolarının her geçen gün daha fazla dillendirildiği bir dönemde gıda arz güvenliği ne kadar tehdit altında?
Bugün çok sevilen ve bolca tüketilen gıdalara erişebilmek gelecekte ne kadar mümkün olacak?
Soruları çoğaltmak mümkün…
Son yıllarda bu tür sorulara yanıt arayan bilimsel araştırma ve saha çalışmaları ürün ve bölge bazında giderek artıyor.
Az ya da çok, her bölge ve ürün etkilenecek
Aslına bakarsanız iklim değişikliğinin etkilemeyeceği bölge ve tarım ürünü neredeyse yok. Bir kısım coğrafya ve birtakım ürünler çok etkilenecek, bir kısmı daha az… Hatta bölge ve ürüne göre değişmekle birlikte kısmen olumlu etkiler de görülebilecek. Dolaylısıyla iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkileri tekdüze değil.
