İklim değişikliği ile mücadelede uluslararası zirveler, hükümetler arası müzakereler, milyarlarca dolarlık fonlar ve büyük şirketlerin taahhütleri gerekliliği gündemde. Oysa iklim krizinin çözüm yolları çoğu zaman bir köyden, bir kooperatiften, bir sivil toplum kuruluşunun çabasından, doğayla birlikte yaşamayı öğrenmiş bir topluluğun deneyiminden geçiyor .
COP31 Antalya’da devam ederken, bu gerçeği hatırlatan önemli bir pavilyon var. Birleşmiş Milletler Küresel Çevre Fonu Küçük Destek Programı GEF SGP Pavilyonu, Türkiye’nin farklı bölgelerinde geliştirilen yerel çözümleri uluslararası iklim gündeminin merkezine taşıyor. İklim mücadelesini yalnızca politika belgeleri ve hedefler üzerinden değil, doğrudan mücadelenin içinde olan insanların hikâyeleri üzerinden anlatıyor. Bir bölgede suyu verimli kullanmayı öğrenen çiftçinin deneyimi, biyolojik çeşitliliği korumak için çalışan bir topluluğun bilgisi, sürdürülebilir üretim geliştiren bir kooperatifin modeli, doğru desteklerle çok daha geniş alanlara yayılabilecek çözümler sunuyor.
Türkiye’de 1993’ten bu yana 450’nin üzerinde projeye mali ve teknik destek sağlayan GEF SGP, çevre korumayı yerel kalkınma ve sürdürülebilir geçim kaynaklarıyla birlikte ele alıyor. Burada önemli bir yaklaşım var:
Doğayı korumak ile insanların ekonomik ve sosyal refahını artırmak birbirinin alternatifi değil. Tam tersine, uzun vadeli çevre politikalarının başarılı olabilmesi için yerel toplulukların bu dönüşümün öznesi olması gerekiyor. Dışarıdan tasarlanan, bölgenin ihtiyaçlarını ve insanlarını yeterince tanımayan projelerin kalıcı sonuç üretmesi zor. Yerel aktörlerin katılımıyla geliştirilen çözümler hem sahipleniliyor hem de yaşamın doğal bir parçası haline geliyor. COP31’deki pavilyon bu yaklaşımı farklı deneyimlerle görünür kılıyor. 2050 İklim Aynası, ziyaretçileri bugünkü tercihlerinin gelecekte nasıl bir dünya yaratabileceği üzerine düşünmeye çağırıyor. Genel Yayın Yönetmeni olduğum İyi Gelecek Postası ise SGP destekli projelerle ilgili 2050’den iyi haberler veriyor. Aslında ikisi de aynı soruyu soruyor: Nasıl bir gelecekte yaşamak istiyoruz ve o geleceği kurmak için bugün ne yapıyoruz? İşitme engelli baristaların hizmet verdiği sosyal girişim Diyalog Kafe, ziyaretçilere Türk İşaret Dili ile kahve sipariş etme deneyimi sunuyor. Sürdürülebilirliğin sosyal bir mesele de olduğunu gösteriyor. Çünkü kapsayıcı istihdam, eşit katılım ve fırsatlara erişim olmadan gerçek bir dönüşümden söz etmek mümkün değil.
“Yerel topluluklar, kalıcı çözümler geliştirmek için vazgeçilmez”
Pavilyonu ziyaretinde GEF Küçük Destek Programı Küresel Yöneticisi Slobodan Tadić şunları söyledi:
“Yerel toplulukların bilgisi ve deneyimi, çevre sorunlarına kalıcı çözümler geliştirmek için vazgeçilmez. SGP aracılığıyla toplulukların kendi çözümlerini geliştirmesine ve uygulamasına destek oluyoruz. Türkiye’deki proje ekiplerinin COP31’de yer alması, çalışmaların doğanın korunmasına ve insanların geçim kaynaklarına sunduğu katkıları göstermek ve deneyimleri uluslararası alanda paylaşmak için önemli bir fırsat sunuyor.” GEF SGP Türkiye Ulusal Koordinatörü Gökmen Argun ise Türkiye’de 33 yıldır yerel toplulukların ve sivil toplumun çevre için geliştirdiği projeleri desteklediklerini, COP31 pavilyonunu da çalıştıkları toplulukların girişimiyle oluşturduklarını belirterek, “Ziyaretçilerin projeleri yürüten insanlarla tanışmasını, yerelde geliştirilen çözümleri kendilerinden dinlemesini ve bu çalışmalara nasıl katılabileceklerini keşfetmesini istiyoruz” dedi.
