Şimdi “var yılı.” TÜİK’in ilk tahminine göre zeytin üretimi geçen yıla göre yüzde 55’in üzerinde artacak. Yaklaşık 3,8 milyon tonluk üretimden söz ediliyor. Cumhuriyet tarihinin en yüksek rekoltesi konuşuluyor. Peki üretici seviniyor mu? Hayır. Çünkü korkusu başka. Bu kez de ürünün para etmeyeceğini düşünüyor.
Başlıktaki çelişki, yazının dikkat unsuru değil. Gerçekten de bu yıl zeytinde “var yılı” endişesi yaşanıyor. ‘Nasıl olur’ demeyin. Burası, Türkiye.. ‘Olmaz’ dediğimiz neleri normalleştirmedik ki..
Neyse konuyu dağıtmayalım.. Konumuz zeytin.
Zeytinde bu yıl, Cumhuriyet tarihinin en yüksek rekoltesi bekleniyor. Normalde bu gerçekten de çok güzel bir haber. Üreticinin bayram etmesi, ihracatçının sevinmesi gerekir.
Ancak bizde tam tersi bir hava hakim; ‘Bu yıl zeytinler ağaçta mı kalacak’ diye endişe içindeyiz.
Zeytin bölgelerinde dolaşın. Ayvalık’ta, Akhisar’da, Milas’ta, Edremit’te, Gemlik’te üreticiye aynı soruyu sorun: “Bu yıl rekolte yüksek, mutlu musunuz?”
Alacağınız cevap büyük ihtimalle şu olacak: “İnşallah zarar etmeyiz…”
İşte Türkiye tarımının belki de en acı özeti bu cümlede saklı. Bizim coğrafyamızda garip bir kader var. Ürün az olduğunda da üretici kaybediyor. Ürün çok olduğunda da..
Geçen yıl zeytin azdı. Don oldu. Kuraklık oldu. Rekolte düştü. Zeytin fiyatları yükseldi. Tüketici pahalı zeytinyağı aldı. Üretici ise artan maliyetlerden yakındı, beklediği kazancı elde edemedi.
Zeytin çok olduğunda üretici neden sevinmiyor?
Şimdi “var yılı.”
TÜİK’in ilk tahminine göre zeytin üretimi geçen yıla göre yüzde 55’in üzerinde artacak. Yaklaşık 3,8 milyon tonluk üretimden söz ediliyor. Cumhuriyet tarihinin en yüksek rekoltesi konuşuluyor.
Peki üretici seviniyor mu? Hayır. Çünkü korkusu başka. Bu kez de ürünün para etmeyeceğini düşünüyor.
Haksız mı, değil. Çünkü daha şimdiden, zeytinyağının fiyatı ciddi oranda gerilemiş durumda. TARİŞ’in Şubat ayında açıkladığı alım fiyatı 290 TL’ydi. Ayvalık Ticaret Odası Başkanı Ali Uçar ise, toptan piyasada zeytinyağının litresinin 180 liraya kadar düştüğünü belirtiyor. Üstelik, ihracat yapılamadığı için iç piyasada yüksek miktarda bir stoktan bahsediliyor bu yıl için. İhracat neden yapılamıyor? Çünkü Türkiye, sadece bize değil, artık dünyaya da pahalı. Fas ve Tunus Türkiye’den çok daha ucuza Avrupa’ya binlerce ton zeytinyağı satarken, Türkiye ise zeytinyağı ihracatında dramatik bir çöküş yaşıyor son birkaç senedir.
Ege İhracatçı Birlikleri verilerine göre zeytin ve zeytinyağı ihracatı yılın ilk altı ayında geçen yıla göre yaklaşık yüzde 35 geriledi.
