Antalya’da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı’nda (COP31) iki gündem çarpışıyor. Bir tarafta COP31’in ev sahibi Türkiye’nin de içinde olduğu bir grup ülke, enerjide elektriğin payını artırma gibi sorunun kenarından dolaşan konuları gündeme alırken diğer tarafta emisyon azaltımı ve iklim adaleti talep eden ülkeler ve onların gündemi var. Bilim de yüreğimiz de ikinci gruptan yana ama COP31’in gündemini iklim adaleti yönüne çevirmek için müzakerelerin sürdüğü “mavi alan”da bu konuları tartışmak yeterli değil. Alanın dışına çıkmak, iklim meselesini hayatımızın gündemi yapmamız şart.
Dünya, COP31’e gelirken heybesinde, aşırı hava olayı kaynaklı onlarca felaketi de beraberinde getirdi. Dün basın toplantısına katıldığım Nepal heyeti, Ağustos ayında meydana gelen sel felaketini bir daha gözlerimizin önüne getirdi. Himalayalar’da buzulların hızla erimesi yaklaşık bin 500 kişinin ölümüne neden oldu, 5 binden fazla kişi de hâlâ kayıp. Dünya Meteoroloji Örgütü, yazın Avrupa’da sıcak hava dalgalarının 50 bin kişinin ölümüne neden olduğunu açıkladı. Orman yangınları, seller her ülkede hem ölü sayısını hem de mali yükü artırıyor. Heybe bu olaylarla dolu.
∗∗∗
Nepal’in 1750 yılından bu yana, yani Sanayi Devrimi’nin başından günümüze kadar olan sürede küresel emisyonlara katkısı binde 12. Yüzde bile değil. Yazın karşı karşıya kaldığı felaket ise ülkenin gayrisafi hasılasının yüzde 10’una bedel. Nepal yetkilileri 5 milyar dolara yaklaşan bir yardıma ihtiyaçları olduklarını söylüyor ancak şu ana kadar gelen destek miktarı ise milyon dolarlar seviyesinde. İklim adaletinin en güncel örneğini COP31’de Nepalli yetkililer anlatmaya çalışıyor. COP’un başkanları Türkiye ve Avustralya’dan da destek aldıklarını söylüyorlar ancak somutlaşan rakamlar sorunu çözmekten çok uzak.
