Geleneksel tarım ürünlerinin dışında kazanç arayan çiftçiler, küçük arazilerde alternatif üretim seçeneklerini araştırıyor. Aronyadan ejder meyvesine, kuşkonmazdan pikan cevizine kadar farklı ürünler dikkat çekerken, doğru ürün seçimi ve pazar imkanları kazancın belirleyicisi oluyor.
Artan girdi maliyetleri ve daralan kazanç alanları, çiftçileri alışılmış ürünlerin dışında seçenekler aramaya yöneltiyor. Özellikle küçük veya orta büyüklükte arazisi bulunan üreticiler, birim alandan daha yüksek gelir elde edebilmek için aronya, ejder meyvesi, kuşkonmaz, pikan cevizi ve yaban mersini gibi alternatif ürünleri araştırıyor. Ancak uzmanların dikkat çektiği önemli bir nokta var: Yüksek satış fiyatı, tek başına yüksek kazanç anlamına gelmiyor.
ARONYA KÜÇÜK ARAZİLERDE DİKKAT ÇEKİYOR
Son yıllarda üretim alanı genişleyen aronya, farklı iklim koşullarına uyum sağlayabilmesi ve meyvesinin taze ya da işlenmiş olarak değerlendirilebilmesiyle öne çıkıyor. Diyarbakır’ın Çüngüş ilçesinde altı dönümlük bahçede üretim yapan bir yetiştiricinin yılda 1 ila 1,5 ton ürün aldığı, kilogramını 350-400 liradan sattığı bildirildi. Ancak üreticinin yaşadığı pazar bulma güçlüğü, bu ürünün de kendiliğinden kazanç garantisi sunmadığını gösteriyor. Meyvenin meyve suyu, kurutulmuş ürün ve marmelat gibi seçeneklerle değerlendirilmesi satış kanallarını çeşitlendirebiliyor.
480 METREKARE SERADA EJDER MEYVESİ
Alternatif üretimin dikkat çeken örneklerinden biri Samsun’un Çarşamba ilçesinde görüldü. Bir üretici, 480 metrekarelik serasında 400 ejder meyvesi fidanıyla üretime başladı. 2026 sezonu için yaklaşık bir ton ürün beklediğini açıklayan üretici, kilogram satış fiyatını 250 lira olarak duyurdu. Ancak ejder meyvesi soğuğa karşı hassas. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri, kışın sıcaklığın sıfırın altına düşebildiği dönemlerde seranın ısıtılması gerektiğine dikkat çekiyor. Bu da yatırım hesabına enerji giderinin mutlaka eklenmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
KUŞKONMAZ VE YABAN MERSİNİ HER BÖLGEDE OLMAZ
Kuşkonmaz, uzun süre ürün verebilen çok yıllık yapısıyla ilgi görürken ilk yıllarda hasadın sınırlı olması nedeniyle sabır ve sermaye gerektiriyor. Yaban mersininde ise toprağın asitlik düzeyi, sulama suyu ve iklim koşulları belirleyici. Uygun olmayan arazide yüksek fiyat beklentisiyle üretime başlamak, çiftçiyi zarara uğratabiliyor. Pikan cevizi de uzun vadeli bahçe yatırımı isteyen seçeneklerden biri. Ağaçların verime yatma süresi ve bölgeye uygun çeşit seçimi önceden araştırılmalı.
