Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın hazırladığı “2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı”, 27 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi. Tarım, gıda, su ürünleri, ormancılık konusunda mevcut durumun değerlendirildiği yıllık programda, 2027 yılı hedeflerine de yer veriliyor.
Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda 2027 yılında yapılacak tarımsal desteklerle ilgili ayrıntılı bilgiler var. Programa göre, 2027 yılı bütçesinden tarıma toplamda 235 milyar lira doğrudan destek ödemesi yapılacak. Bütçenin ayrıntılarına geçmeden önce genel artış ve ödemelerle ilgili bazı bilgileri paylaşmakta yarar var.
Programda yer alan verilere bakıldığında, tarımsal destekleme bütçesi, 2025 yılında 158 milyar 550 milyon lira iken, 2026 yılında yüzde 5,7 oranındaki artışla 167 milyar 634 milyon liraya çıkarıldı. 2027 yılı bütçesi ise 2026 yılına göre yüzde 40,2 oranında artışla 235 milyar liraya çıkarıldı.
2027 bütçesinden 2026 destekleri ödenecek
Türkiye’de tarımsal destek ödemeleri büyük oranda bir yıl sonraki bütçeden yapılıyor. Yani 2027 yılındaki 235 milyar liralık bütçe ile 2026 yılında üretilen ürünlerin desteği ödenecek. 2026 yılı bütçesine göre 2027 bütçesinin yüzde 40,2 artmasının önemli nedenlerinden birisi desteklerin güncellenmesidir.
Daha önce hem bu köşede yazdım hem de YouTube kanalımdaki videolarda ve katıldığım televizyon programlarında ayrıntılı olarak anlatmıştım. Kısaca hatırlatmakta yarar var. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçtiğimiz Haziran ayında partisinin grup toplantısında, İran Savaşı nedeniyle artan mazot, gübre fiyatları nedeniyle çiftçinin maliyetlerinin arttığını ve çiftçileri artan maliyete karşı korumak amacıyla tarımsal desteklerin güncelleneceğini söyledi.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı (1) 2025 yılında ilgili kurum bütçesi kesin hesap verileridir. (2) Gerçekleşme Tahmini, (3) Program, (4) Organik Tarım, İyi Tarım, Toprak Analizi, Beş Dekar Altındaki Küçük İşletme, Geleneksel Zeytin Bahçelerinin Rehabilitasyonu, Organik Organomineral Gübre desteğini kapsamaktadır. (5) Kütlü pamuk, zeytinyağı, dane zeytin, ayçiçeği, soya fasulyesi, kanola, aspir ve dane mısıra verilmektedir. (6) İlgili ürünler için Bitkisel Üretim Temel Desteği, Planlı Üretim Desteği ve Üretimi Geliştirme Destekleri ile Lisanslı Depolarda Ürün Depolama Kira Desteği, Patates Siğili Desteği, Biyolojik-Biyoteknik Mücadele Desteğini içermektedir. (7) Bütçe tutarının 2025 yılında 3.000 milyon TL’si, 2026 yılında 5 milyar TL’si ve 2027 yılında 2.500 milyon TL’si Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu IPARD Ulusal Eş Finansman desteği kapsamında hibe karşılığıdır. (8) Sertifi kalı tohum üretim, sertifi kalı fi dan üretim, tarımsal yayım danışmanlık Çiftlik Muhasebe Veri Ağı (ÇMVA), Ar-Ge, lisanslı depoculuk, tarımsal sulama elektrik desteği ve zirai don desteğini kapsamaktadır.
2026 destekleri güncellenmiş olarak ödenecek
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu açıklamasından bir gün sonra Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı hasat bittikten sonra ortaya çıkacak maliyete göre güncelleme yapılacağını söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “destekleri güncelleyeceğiz” müjdesini verdikten yaklaşık 4 ay sonra, 8 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 2026 üretim yılı için daha önce dekar başına 310 lira olarak açıklanan temel destek, 57 liralık artışla dekar başına 367 liraya güncellendi. Güncellenen bu destek 2027 yılı bütçesinden ödenecek. Çiftçinin cebine 2027 yılı bahar aylarında girecek. İşte desteklerin 2026 yılına göre yüzde 40,2 oranında artmasının nedenlerinden birisi budur. Aynı kararda 2027 üretim yılı için temel destek dekar başına 442 lira olarak belirlendi. 2027 üretim yılının destekleri 2028 yılı bütçesinden yapılacak. 2028 yılı bütçesi henüz belli değil.
Ürün bazlı olsa çiftçi daha çok destek alacaktı
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 22 Ekim 2026’da açıkladığı 2026 Yılı Bitkisel Üretim 2.Tahmini’ne göre, bu yıl 143 milyon tonluk üretimle bitkisel üretimde rekor seviyeye ulaşıldı. Destekleme sistemi değiştirilmese, çiftçiye dekar başına destek yerine ürün bazında destek verilse, kilo başına fark ödemesi yapılsa, tarım destek bütçesi çok daha yüksek olacaktı. Çiftçi daha fazla destek alacaktı. Bu yeni sistemde çiftçi dekar başına 200 kilo buğday alsa da, 500 kilo alsa da aynı destek veriliyor.
