COP31’in ilk haftasında Türkiye 26 milyar doları aşan yeşil yatırım ortaklığına imza atarken Antalya’dan çıkan asıl mesaj şu oldu: İklim mücadelesinin yeni ağırlık merkezi, sanayinin elektrifikasyonu ve yapay zekânın sorumlu kullanımı.
Antalya’da COP31’in ilk haftası, somut eylem için net bir ivmeyle kapandı. Masada pek çok başlık vardı, ama iki öncelik diğerlerinin önüne geçti: Endüstrinin elektrifikasyonu ve sorumlu yapay zekâ. Bu tercih tesadüf değil. İklim gündemi artık genel hedeflerden çok, üretimin, enerjinin ve teknolojinin nasıl dönüştürüleceği sorusu etrafında şekilleniyor.
Toplantının ölçeği de bu dönüşümün ağırlığını yansıtıyor. Liderler Zirvesi’ne 100’den fazla dünya lideri katıldı, konferansa 100 binden fazla katılımcı kayıt yaptırdı. Ancak bir COP’u değerlendirirken katılım sayısından çok masadan kalkan taahhütlere bakmak gerekir. Bu kez o taahhütlerin önemli bir bölümü Türkiye’nin hanesine yazıldı.
TÜRKİYE’NİN MASASI
Türkiye, ilk haftada 26 milyar doları aşan yeşil yatırım için ortaklıklar imzaladı. Bunların en büyüğü, Çin ile yenilenebilir enerjide imzalanan 15 milyar dolarlık anlaşma. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) REACT‘e katıldı ve beş yıl içinde Türkiye’ye 6 milyar dolar yatırım yapmayı planlıyor. Kalkınma bankalarıyla imzalanan anlaşmalar ise 5,1 milyar dolara ulaştı. Bu rakamlar arasında ayrım yapmak gerekiyor. Bir kısmı imzalanmış anlaşma, bir kısmı ise beş yıla yayılan bir yatırım planı. Yine de tablo, Türkiye’nin ev sahipliğini bir diplomasi vitrininden yeşil finansmana erişim kanalına çevirmeye çalıştığını gösteriyor.
Diğer taahhütler de farklı öncelik alanlarına yayıldı. Norveç, Kanada ve Birleşik Krallık 2030’a kadar 10 milyar dolarlık iklim finansmanı seferber etmeyi taahhüt etti. Asya Kalkınma Bankası, Yeşil İklim Fonu, Cook Adaları ve Palau hükümetleri, 14 Pasifik ada topluluğunu desteklemek için 1 milyar doların üzerinde kaynak seferber edecek bir program başlattı. Hayırsever ortaklar, metan ve süper kirleticilere yönelik eylemler için 480 milyon dolar, Süper Kirletici Ülke Eylem Hızlandırıcısı için de 25 milyon dolar açıkladı. Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) ise 70 milyon dolarlık bir tahvil duyurdu. Başkanlık; İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE), Sürdürülebilir Kentsel Dayanıklılık Finansman Mekanizması (SURFF) ve İstanbul Sıfır Atık Eylem Platformu dahil bir dizi girişim başlattı. Sağlıktan tarıma, yeşil sanayileşmeden çocuklar ve gençlere uzanan başka girişimler de bunlara eşlik etti.







