Unutulmuş meyveler meselesi nostaljik bir konu değildir. Aynı zamanda biyoçeşitlilik, gıda egemenliği ve kültürel hafıza meselesidir: Ahlat, alıç, muşmula, üvez, kızılcık, mürver, gilaburu…
Burada doğa ile toplum arasında öğretici bir öz göze çarpar: Bir yerel meyveyi kaybettiğimizde doğanın hafızasından bir parça silinir. Bir dili, bir kültürü, bir sesi unuttuğumuzda toplumun hafızasından…
Tevfik Esenç’i hatırlıyor muyuz? 1992 yılında vasiyeti üzere mezar taşına şöyle yazılmıştı: “Bu meftun Ubıhça dilini konuşan son insandı.”
Barış, toplumun hafızasını yeniden onarma biçimlerinden biridir. Tarımda muşmulayı, üvezi, ahlatı, alıcı, kızılcığı hatırlamak da öyle. Çünkü hafıza yalnızca geçmişi saklamaz; geleceği kurma biçimimizi de belirler.
Bir meyveyi yeniden hatırlamak, toprağın çeşitliliğine; bir sesi yeniden duymak, toplumun çoğulluğuna sahip çıkmaktır.
Ve barış unuttuklarımızı yeniden hatırlayarak başlar…
Bir zamanlar Anadolu, yüzlerce yerel üzüm çeşidinin şekillendiği dünyanın en önemli asma gen havzalarından biriydi. Bugün ise Anadolu’daki yerel üzüm çeşitlerinin önemli bir kısmı kaybolma riski taşımakta.
Modern tarımın aradığı meyve giderek standartlaştı: Aynı büyüklükte, aynı renkte, aynı biçimde, kolay taşınabilen ve uzun süre dayanabilen…
Belki de çocuklarımızın sofralarından eksilen yalnızca o meyveler değil; birlikte yaşamanın hafızasıydı…
