Karadeniz’de ticaret gemilerinin hedef alınmasıyla tahıl sevkiyatının fiilen durması, silolarda bekleyen on milyonlarca ton ürünü çürümeye terk ederken küresel gıda piyasalarını dev bir krizin eşiğine getirdi. ekonomim.com’un edindiği bilgilere göre, Rusya ve Ukrayna’da toplamda 100 milyon tona yakın tahılın pazara ulaşamaması üzerine harekete geçen Türkiye; Moskova ve Kiev ile diplomatik temaslarını üst seviyeye çıkararak görüşmeleri hızlandırdı. Ankara, her iki tarafla kurulacak yeni bir güvenlik mekanizmasıyla küresel gıda fiyatlarının %10’un üzerinde fırlamasını engellemeyi hedefliyor.
Rusya-Ukrayna savaşı Karadeniz’deki sıcak çatışmaları ticaret hatlarına taşıyarak sivil seyrüsefer güvenliğini tamamen ortadan kaldırdı. Rusya’nın Novorossiysk Limanı’na seyreden ticaret gemileri Ukrayna güçlerince, Ukrayna’nın Odessa Limanı’na yönelen gemiler ise Rusya tarafından hedef alınıyor. Ticari koridorun kilitlenmesi dünyanın en büyük tahıl ihracatçılarının stoklarını işlevsiz kıldı.
Silolar ağzına kadar dolu: On milyonlarca ton tahıl hapsoldu
Uluslararası tarım örgütleri ve küresel emtia analizlerine göre Karadeniz’deki tıkanıklık, küresel gıda zincirinin merkezindeki iki ülkede devasa bir depolama krizine yol açtı. Dünya buğday ihracatının yaklaşık %20’sini tek başına üstlenen Rusya’nın elinde, rekor rekolte ve ihracat engelleri nedeniyle 60 milyon tona yakın buğday ve tahıl stoku bulunuyor. Karadeniz limanlarının kilitlenmesiyle bu ürünler liman silolarında ve depolarda hapsolmuş durumda.
Benzer bir tablo Ukrayna tarafında da yaşanıyor. Savaş öncesinde küresel ayçiçeği yağının %46’sını, mısırın %12’sini ve buğdayın %9’unu sağlayan Ukrayna’da, liman sevkiyatlarının durması sebebiyle silolarda ve geçici depolama tesislerinde 30 ila 35 milyon ton civarında tahıl ve yağlı tohum bekletiliyor. İki ülkede pazara sunulamayan toplam tahıl miktarının 100 milyon tona yaklaşması, yaklaşan yeni hasat dönemi öncesinde ürünlerin depolarda çürüme riskini doğuruyor.
