Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres tarafından bir yıl önce “umut ışığı” olarak nitelendirilen Ukrayna ve Rusya arasındaki Tahıl Koridoru Anlaşması’nın rafa kalkması kuvvetle muhtemel görünüyor. 22 Temmuz 2022 tarihinde imzalanan ve “Karadeniz Tahıl Girişimi” olarak da bilinen anlaşmanın süresi, geçtiğimiz aylarda tekrar uzatıldı. Ancak şimdi Rusya, anlaşmanın 17 Temmuz’da sona ermesini istiyor. Bunun, dünyanın büyük bir bölümü için önemli sonuçları olabilir.
Anlaşma neden önemli?
Ukrayna, dünyanın en büyük tahıl üreticilerinden biri. Rusya’nın, Şubat 2022’de Ukrayna’ya saldırmasıyla başlayan savaşın en önemli etkilerinden biri de kıtlık tehlikesinin baş göstermesi oldu. Dünya Gıda Programı’nın verilerine göre, Ukrayna tahılı, dünya genelinde yaklaşık 400 milyon insanın temel besin kaynağını teşkil ediyordu. Savaşın başlamasıyla birlikte Ukrayna’dan tahıl sevkiyatının durması, özellikle Afrika ve Ortadoğu ülkelerinde milyonlarca kişiyi açlık tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı.
Kaldı ki, savaş başlamadan önce de gıda fiyatları zaten önemli ölçüde yükselmişti. Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, dünya genelinde fiyatların daha da artmasına neden oldu. Rusya’nın Karadeniz’e uyguladığı abluka nedeniyle milyonlarca ton tahıl, Ukrayna silolarında bozulma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Avrupa Birliği, “Ukrayna’nın tahıl arzının sürdürülmesi, küresel gıda güvenliği için hayati önem taşımaktadır” diyerek sorunun ciddiyetine dikkat çekti.
Diğer yandan tahıl anlaşması, Kiev için de büyük önem taşıyor. Zira tahıl ihracatı, sadece Mart 2022’den bu yana Ukrayna ekonomisine yaklaşık 700 milyon dolarlık katkı sağladı.
Anlaşma nasıl işliyor?
Anlaşma, Ukrayna’nın kontrolündeki Karadeniz limanları Odessa, Çornomorsk ve Pivdennyi’den kontrollü bir şekilde tahıl ihraç edilebilmesini düzenliyor. Bunun için gemilerin, üzerinde mutabık kalınan bir deniz koridoru boyunca Karadeniz’i geçerek İstanbul’a ulaşması gerekiyor.
