Çal bölgesinde ülkenin şarap üzümlerinin yüzde 19’u üretiliyor. Yani Türkiye’de tüketilen şarabın yüzde 38’i bu bölgeden geliyor. Bölgenin dört büyük şaraphanesi Kuzubağ, Erdel, Lermonos ve Küp bu coğrafyada bir önoturizm yani bir şarap ve bağ turizmi kurmaya gayret ediyor.
Geçen hafta sonu Denizli Büyükşehir ve Çal Belediye’lerinin davetlisi olarak Denizli’deydik. Üzüm hasadına, bağ bozumuna gittik. Çağataycada yüksek yer anlamına geliyormuş Çal. Çal, binlerce yıllık bir bağcılık ve şarapçılık kültürüne sahip. Bağbozumu sırasında bir Kültür Sanat Festivali başlattılar, bu ilki. 18’inci yüzyıldan beri Çal denen bu bölgenin eski ismi Mossyna. Bölge, 850-1100 metre rakımda, 1500 metrekarelik bir alana yayılan, ortasından adını nehir tanrısı Meandros’tan alan Menderes Nehri’nin geçtiği bir plato. Gece ve gündüz farkı oldukça yüksek, 18-20 derece aralığında. Killi, tınlı ve kireçli topraklara ve farklı mikroklimalara sahip. Şarapçılıkta bildiğiniz gibi bu özelliklere teruar özellikleri deniyor. Bu güzel coğrafya o yüzden bölgeyi kaliteli şaraplık üzüm yetiştirmeye de elverişli kılıyor. Çal Türkiye’deki şaraplık üzümün yaklaşık yüzde 20’sini üretiyor.
Çal bağ bozumu
Biz Denizli’de bir otelde kaldık. Yaklaşık bir saatlik bir yolculuktan sonra Çal sapağına vardık. 20 kilometrelik yol boyunca sağlı sollu meyve ağaçları ve bağların uzandığı bir yoldan geçtik. İşte bu yola Çal Bağ Yolu deniyor. Asma fidanları sanki bu yolun doğal bitki örtüsü. Çal’ın yüzde 10’u bağ alanlarıyla kaplı, bu da 16 bin hektar kadar yapıyor. Dünyanın en önemli şarapçılık bölgelerinden Napa Valley de zaten 17 bin 900 hektar. Çal bölgesinde ülkenin şarap üzümlerinin yüzde 19’u üretiliyor. Yani Türkiye’de tüketilen şarabın yüzde 38’i bu bölgeden geliyor. Bölgenin dört büyük şaraphanesi Kuzubağ, Erdel, Lermonos ve Küp bu coğrafyada bir önoturizm yani bir şarap ve bağ turizmi kurmaya gayret ediyor.
Neler biliyoruz bir göz atalım: Türkiye 420 bin hektarlık bağlarıyla dünyanın en büyük beşinci bağ alanına sahip. Yani dünyadaki bağlarının neredeyse yüzde 6’sı Türkiye’de. Ancak bu bağlarda yetişen üzümler ya meyve olarak tüketiliyor ya da kurutularak ihraç ediliyor veya iç pazarlarda satılıyor. Bu topraklar yaklaşık 8 bin yıllık şarap üretim geleneğine sahip, ama katma değeri yüksek şaraplık üzüm yetiştiren bağlar toplamın sadece yüzde 2-3’ü. Neden bu orantısızlık?
