Nature Food’da yayınlanan yeni bir makaleye göre, 198 ülkenin üretim ve ticaret modelleri incelendi. “Küçük ölçekli çiftçiler, İngiltere, Almanya ve ABD gibi yüksek gelirli ülkelerde tüketilen gıdanın üçte birini karşılıyor ancak kıymet görmüyorlar.” Araştırma ile tarımsal üretim modelleri, tarım ticareti verileriyle birleştirilerek, farklı çiftçilik modellerinin küresel gıda tüketimine nasıl katkıda bulunduğuna bakıldı.
Gelişmiş ülkelerin sofrasında küçük çiftçilerin ürettikleri var
Özellikle Sahra Altı Afrika ve Asya’daki küçük çiftlikler, batı ülkelerinin meyve, sebze, baklagiller ve kök yumru gibi bitkisel ürünlerinin önemli bölümünü tedarik ediyor. Avustralya’daki arazilerin sadece yüzde 1’ini oluşturan küçük çiftlikler ülkenin gıda ihtiyacının yüzde 15’ini, Kanada ve Avrupa’da ulusal gıda ihtiyacının yüzde 20’sini karşılıyor. Küçük çiftçiler incelenen 46 ülkenin 46’sında ortalama 5 milyar insanın gıdasını üretiyor. Nature Sustainability’de yayınlanan bir makaleye göre küçük çiftlikler küresel tarım arazilerinin yüzde 24’ünü kullanarak tüm gıdaların yüzde 34’ünü üretiyor.
Dünyadaki çiftliklerin yüzde 82’si küçük
Dünyada 570 milyon çiftlik var, Fao’ya göre çiftliklerin yüzde 84’ü, 2 hektardan daha küçük araziye sahip. Küçük çiftliklerin önemli bölümü Sahra Altı Afrika, Asya, Çin, Hindistan, Endonezya ve Güney Amerika’da. Çin’de 150 milyon, Hindistan’da 100 milyon küçük çiftçi olduğu öngörülmekte. FAO’ya göre “2 hektardan az araziye sahip olan, geçimlerini sadece tarımdan sağlayan, aile üyelerinin emeğiyle var olan, geçimlik üretim yapabilenlere” küçük çiftçi deniyor. Türkiye’de ÇKS’ye kayıtlı 2,35 milyon çiftçi var. Çiftliklerin yüzde 80’i 5 hektardan daha düşük araziye sahip.
Sayıları çok, arazileri küçük, etkileri büyük
Sayılarına rağmen küçük çiftlikler küresel tarım arazilerinin sadece yüzde 12’sine sahip. Tüm tarım arazilerinin yüzde 60’ında faaliyet gösteriyorlar. Fao’ya göre tarım ve gıda sistemlerinin küresel ölçekte dolaylı ve direkt olarak 4,5 milyar insanın geçimine etkisi var.
Tarımda çalışanların yüzde 50’si kadın, arazilerin sadece yüzde 15’ine sahip Sadece küçükler değil kadınlar da tarımın dezavantajlı gruplarından. Küçük aile çiftliklerinin çoğu geçimlik üretim yaparken çoğunluğu gıda güvensizliğine maruz kalıyor. Türkiye’de yıllık ortalama 60 bin TL devlet desteği alan küçük çiftçilerin ortalama aylık kazancı asgari ücrete yakın. Aç değil açıkta değil sadece yoksullar.
Küçük çiftçilerin kaderinde keder var
Finansmana erişimleri kısıtlı ve pahalı olan küçük çiftçilerin kaderinde küçük kalmak var. Küresel tarımsal yatırım pastasının en altında yer alan küçük çiftçiler teknolojiye de erişemiyorlar. IFAD’a göre küçükler meyve, sebze, baklagillerde büyük çiftliklere oranla yüzde 30 daha verimli üretim yapıyor, ancak büyümekte zorlanıyorlar.
