Sıcak yaz günlerinin en serinletici lezzeti olan Maraş dondurması, yalnızca bir tatlı değil; yüzyıllara dayanan köklü bir geleneğin eseridir. Şehrin dağlarından gelen eşsiz aroması ve damaklarda bıraktığı unutulmaz kıvamıyla bu lezzet, Kahramanmaraş’ın sınırlarını aşarak tüm dünyada tanınan bir simge haline gelmeyi başarmıştır.
Maraş dondurmasının ortaya çıkış hikayesi, Osmanlı saraylarına salep satan “Maraşlı Osman Ağa”ya dayanır. Osman Ağa, bir gün artan salebi kar ve şekerle karıştırıp gece boyunca beklettiğinde, ertesi sabah karışımın donarak sakız gibi uzayan farklı bir kıvam aldığını fark eder. Bu kaza eseri keşif, zamanla “Karsambaçlı Bastık Dondurması” adıyla anılır ve günümüzün meşhur Maraş dondurmasına dönüşür.
Geleneksel Maraş dondurmasının yapımında temelde üç ana malzeme kullanılır: keçi sütü, sahlep ve şeker. Ancak onu benzersiz kılan, malzemelerin toplandığı coğrafyadır:
Maraş dondurmasına o karakteristik tadı veren en etkili faktör, Ahır Dağı’nın yüksek kesimlerinde keven otlarıyla beslenen keçilerden sağılan taze süttür.
Dondurmaya eşsiz kokusunu, sertliğini ve uzayan esnek yapısını veren ikinci önemli unsur sahleptir. Sahlep, Ahır Dağı’nda yetişen yabani orkidelerin kirli beyaz renkteki yumrularından elde edilir. Toplanan bu yumrular ipe dizilip kurutulduktan sonra öğütülür ve dondurmaya katılan o beyaz toz elde edilir.
Yapım aşamasında ilk olarak keçi sütü 90 derece sıcaklıkta kaynatılır. Kaynayan süte önce özenle hazırlanan sahlep, ardından şeker ilave edilir. Karışım, tam sakız kıvamına gelinceye kadar durmaksızın karıştırılır. Kıvam alan dondurma harcı 6-8 saat boyunca dinlendirildikten sonra soğutulur ve servise hazır hale getirilir.
