Kira, eğitim/ bakım ve yol masraflarındaki artış hızıyla, “işçi ücretleri” artış hızı arasındaki makasın rekor seviyede artması; çalışanların, dolayısıyla işyerlerinin verimliliğini düşürüyor…
Ve zaten “çeşitli nedenlerle” üretime yönlendiremediğimiz, gençleri üretimden, reel sektörde çalışmaktan uzaklaştırıyor…
***
Sanayi tesislerinde çalışmayı ayrıcalıklı kılıp, cazibesini artırmamız gereken, uzunca bir dönemi yaşadık/yaşıyoruz…
***
2009 yılında, bu köşede yazmış, sonrasında da sıklıkla tekrarlamışım:
Sanayi bölgeleri ve çevresinde:
Çalışanların, konut ihtiyacını “makul fiyatlarla” karşılamak amacıyla yapılan/yapılacak konut ve sosyal yaşam inşaatları desteklenmeli…
Bu hem çalışanın maliyetini, hem de işverenin (servis gibi) maliyetlerini düşürecek, zamandan tasarrufu, verimliliği ve üretimde çalışma isteğini artıracak “önceliklerden”, “zorunluluklardan” biri…
***
Sanayi bölgeleri ve çevresine:
Çalışanların çocuklarının ve/veya yaşlılarının eğitimi/ bakımı amacıyla; yapılan/ yapılacak kreş/okul/meslek okullarının inşaatları ve işletmelerinin desteklenmesi ise önceliklerimizden diğeri…
***
(Çalışanların gıdaya ulaşması için OSB’lere yakın tarım arazilerinde hayvancılık/tarımsal üretim (seralar, mandralar…) desteklenmesi gibi maliyetleri düşürebileceğimiz zorunluluklarımız da bilinmeli)
***
Almanya, Hollanda gibi ülkelerde, bu modelin başarısını kanıtlayan, gidip şahit olduğum bölgeler/fabrikalar var…
***
Ama bizde de, hemde 1930’lardan verilebilecek Sümerbank gibi örnekler var…
Sümerbank kampüsleri: Lojman, kreş, sinema, kütüphane, kafeteryalar gibi sosyal alanlarla donatılırmış…
Bu yolla:
Sadece, “işçi verimliliği”, “çalışan ve üretenin özgüveni” artırılmamış…
Tüm toplumun, “üretenin, siyasetçiden/ memurdan/bürokrattan daha fazla kazandığını görmesi” ve üretime yönlenmesi de sağlanmış…
