Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) Ziraat Fakültesi’den Prof. Dr. Keziban Yazıcı, Rize’de yaklaşık 10 yıllık çalışmayla 9 mandalina çeşidinin tescil edildiğini belirterek, geç olgunlaşan çeşitlerle Türkiye’nin mandalina sezonunu uzatmayı hedeflediklerini söyledi. Yazıcı, “Çay bahçenizi bırakın da mandalina yetiştirin demiyoruz” diyerek çalışmanın amacını anlattı.
Rize’nin yerel mandalina çeşitlerini korumak amacıyla başlatılan çalışma, Akdeniz’de mandalina sezonunu uzatmayı hedefleyen bir projeye dönüştü.
Bu yıl 6’ncısı düzenlenen Rize Gastronomi Günleri kapsamında bir grup gazeteciye değerlendirmelerde bulunan RTEÜ Ziraat Fakültesi’den Prof. Dr. Keziban Yazıcı, çalışmalar hakkında bilgi verdi. Yazıcı, Rize genelinden topladıkları 53 klonu aynı bahçede değerlendirerek farklı özelliklere sahip 9 mandalina çeşidini tescil ettirdiklerini açıkladı.
Yazıcı, geç olgunlaşan çeşitlerin Antalya’da denemeye alındığını belirterek, Rize’nin yerel gen kaynaklarını Türkiye’nin farklı üretim bölgelerine kazandırmak istediklerini ifade etti.
Kaybolma tehlikesi bulunan ağaçlar koruma altına alındı
Araştırma bahçesinin ÇAYKUR’un tahsis ettiği, Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü’ne ait arazide kurulduğunu anlatan Yazıcı, çalışmanın çıkış noktasının yerel gen kaynaklarını korumak olduğunu söyledi.
Rize’de mandalina ağaçlarının zamanla çay bahçeleri içinde birkaç ağaç halinde kaldığını belirten Yazıcı, yapılaşma ve kesimler nedeniyle bu mirasın kaybolma riskiyle karşı karşıya bulunduğunu anlattı:
“Bir önceki gün gidip gördüğümüz mandalina ağacı, bir sonraki gün gittiğimizde kesilmiş olabiliyor; bir yol geçmiş olabiliyor oradan, ev yapılmış olabiliyor.”
Bu nedenle il genelinde tarama yaptıklarını kaydeden Yazıcı, ulaştıkları 53 klonu bir koleksiyon bahçesinde toplayarak koruma altına aldıklarını belirtti.
53 klon arasından 9 çeşit tescil edildi
Yazıcı, aynı bahçeye dikilen mandalinaların olgunlaşma zamanı, meyve iriliği ve tat gibi özellikler bakımından karşılaştırıldığını söyledi. Bu değerlendirmeler sonucunda farklı özellikleriyle öne çıkan 9 çeşidin tescil edildiğini bildirdi.
Arazi çalışmaları, tescil süreci ve raporlamayla birlikte yaklaşık 10 yıllık bir emek bulunduğunu ifade eden Yazıcı, çeşitlerin Türkiye meyve çeşit listesinde yer aldığını kaydetti.
