Tarımsal ürünlerde “arz eksiği” büyük sorun…
Ancak…
Özellikle bizde:
“Arz fazlası” çok daha büyük sorun…
Öyle ki: Gelecek yıllardaki yokluğun nedeni…
Bu nedenle:
Tarım ekosistemi, sil baştan inşa edilmeli…
***
Örneğin zeytin…
Zeytin, arz fazlası nedeniyle, tarlada 10 liraya düşmüşse…
Diğer taraftan:
Marketlerde, kilosu 300-450 lira arasında satılabiliyorsa…
Diğer taraftan:
Çiftçi ve/veya toprak/ arazi sahibi, kilosu 8 lirayı bulan zeytin toplama/hasat işlemini, (çeşitli nedenlerle) kendi yapmadığı/yapmak istemediği için “en büyük maliyet kalemi” olarak hesaplamayı normalleştirebiliyorsa…
Diğer taraftan:
Ekim/dikim sonrası bakım işleri, maliyet gibi nedenlerle aksatılıyorsa…
***
Diğer taraftan:
Dikimden/ekimden hasada kadar su, gübre, ilaç, aşılama, budama, mazot gibi girdilerde, israf düzeyinde, “verimsiz” yöntemlerin uygulaması devam ediyorsa…
Diğer taraftan:
Destekli/teşvikli depolama yatırımları, çözüm getirmiyor, belli kesime kazandırıp, çoğunluğun sorununu büyütüyorsa…
Diğer taraftan:
Taşımada verimli alternatifler (demiryolu, denizyolu vb…) sınırlı, verimsiz alternatifler zorunluluksa…
***
Diğer taraftan:
Dünyadaki rakipler, teknolojiye/eğitime/Ar-Ge’ye odaklanmışsa…
Diğer taraftan:
Her sektörde ve alt sektörlerinde olduğu gibi zeytinde de, ürünü işleme ve son ürüne çevirip katma değerini yükseltme kültürü, “kolaycılık ve ‘küçük olsun benim olsun’ kültürü” nedeniyle geliştirilemiyorsa…
Diğer taraftan:
Çiftçi ve/veya toprak sahipleri “kooperatifleşme” gibi maliyet düşüren birleşmelere, çeşitli nedenlerle (Yasal boşluklar, yasaların uygulanmasındaki boşluklar, deneyimler vb…) uzak duruyorsa…
VELHASIL
Bu ekosistemde:
Çok üzücü ve düşündürücü ama “tarımda bolluk”, maalesef “yokluğa/ borçlanmaya/pahalılığa (vb) açılan kapı” oluyor…
