Yoğun geçen bir günün ardından, doyurucu olarak nitelendirebileceğimiz bir akşam öğünü tüketilmiş, uyku öncesi birkaç keyifli saat geçirebilmek amacıyla televizyon karşısında vakit geçiriliyor. Birdenbire o sesleri duymaya başlıyoruz: “Şimdi ne yesem?”, “Atıştırmalık bir şeyler alabilirim”, “Bugün ne kadar yedim acaba?”. Üstelik bunu sadece akşamları deneyimlemiyoruz.
Gün içinde, ofiste, evde, dışarıda; kısacası, ana öğün saati olmayan ve çoğunlukla fizyolojik olarak tok olduğumuz zaman dilimlerinde bu soru sürekli aklımızda. Belki bazen unutuyoruz ama o konuşmaya devam ediyor. Eyleme geçene kadar bizi rahat bırakmıyor. Rahat bırakmadığı gibi, tüketilen yiyecekler sonrasında, o ses gürültüye dönüşüp suçluluk duygusu ve pişmanlıkla devam ediyor.

Siz de bu durumu son zamanlarda sıklıkla yaşamaya başladıysanız endişelenmeyin, yalnız değilsiniz. Bu sesin bir adı var: “Besin Gürültüsü”…
Tıbbi olarak henüz tamamen anlaşılmış ve tanımlanmış bir hastalık değil ama beslenme bilimlerinin son birkaç yılındaki güncel çalışmalarında sesini iyice duyurmaya başladı. Sürekli ve müdahaleci yemek düşüncelerinin gün boyunca zihni meşgul etmesi durumu… Hatta bazı kaynaklarda sürekli kaşınma ihtiyacı olan bir sivrisinek ısırığı gibi insanı zorlayan bir his yarattığına dair benzetmeler yapılmış.
ŞİŞMANLATICI ÇEVRE!
Peki bu gürültü nereden çıktı? Beynimiz, besin tüketim isteğinin oluşmasında çevresel uyaranlara karşı çok hassas olan bir yapıya sahiptir. Besinlerin görüntüsü, kokusu, reklamları, sosyal medya paylaşımları, aynı saatlerde tüketmeye alışkın olduğumuz rahatlatıcı atıştırmalıklar; bunların hepsi ve daha fazlası yeme isteğini tetikleyebilmektedir. Özellikle, haz duygusunu pekiştirmeye yönelik olarak tükettiğimiz besinler (ki bu besinlerin çoğu ne yazık ki ergonomik ve ekonomik açılardan kolay ulaşılabilir; aşırı enerji, yağ, şeker ve tuz yüklü tüketime hazır paketli gıdalar) beynimizdeki ödül sistemini pompalayarak güçlü bir yapay mutluluk hissi ile kendimizi aldatmamıza neden olmaktadır. İnsan beyninin karar mekanizmasının “Şimdi bunu yememeliyim!” mesajı ile ödül sisteminin “Bunu yemek istiyorum!” sinyali arasındaki mücadele, içinde yaşamakta olduğumuz şişmanlatıcı çevrenin orantısız güç uygulaması neticesinde aleyhimize sonuçlanmaktadır. Kronik stres, yetersiz uyku süresi, olumsuz duygular gibi diğer yaşam faktörleri de bu süreçleri tetikleyebilmektedir.
NASIL KURTULACAĞIZ?
Bu gürültüden nasıl kurtulacağız? Aslında gün içinde tüketeceğimiz besinleri düşünmek ve öğünleri planlamak kaçınmamız gereken bir davranış şekli değildir. Bu sesi tamamen susturmak zorunda da değiliz ama hayatımızın merkezinde kalmasına da izin vermemeliyiz. Buyurun, sizin için bu gürültüyü daha kısık sesli bir melodiye dönüştürebilecek birkaç pratik öneri:
– Gürültü üreten ortamı sessizleştirin: Göz önünde duran sağlıksız atıştırmalıkları kaldırın, gün boyunca karşılaşılan sağlıksız besin reklamlarından ve özellikle sosyal medyada beynin ödül sistemini tetikleyen sağlıksız besin içeriklerinden uzaklaşın.







