Amazon yağmur ormanları, son yirmi yılın en yıkıcı yangın sezonunu yaşadı. 2024’te çıkan yangınlar, 791 milyon ton karbondioksit salarak Almanya’nın yıllık emisyonuna ulaştı. Bilim insanları, ilk kez ormansızlaşmanın değil, yangın kaynaklı bozulmanın Amazon’daki karbon salımının başlıca nedeni olduğunu ortaya koydu.
Amazon yağmur ormanları, son yirmi yılın en yıkıcı yangın sezonunu geçirerek karbon dengesi için alarm zillerini çaldı. Yapılan yeni bir araştırmaya göre, 2024 yılında Amazon’da meydana gelen yangınlar, 791 milyon ton karbondioksit salarak Almanya’nın yıllık emisyonlarına eşdeğer bir kirlilik oluşturdu. Bilim insanları, ilk kez ormansızlaşmanın değil, yangın kaynaklı orman bozulmasının karbon salımının başlıca nedeni haline geldiğini belirledi. Bu bulgular, dünyanın en büyük tropikal orman ekosisteminin giderek artan kırılganlığını gözler önüne seriyor.
Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışma, Amazon yağmur ormanlarının yirmi yılı aşkın süredir en yıkıcı orman yangını sezonunu yaşadığını ortaya koydu. Bu durum, rekor seviyede karbon emisyonlarına yol açarken, ormansızlaşma eğiliminin yavaşlamasına rağmen bölgenin ekolojik dengesinin ne kadar hassas hale geldiğini gösterdi. 2024’te atmosfere salınan karbondioksit miktarı, önceki iki yılın ortalamasına göre yedi kat artarak 791 milyon tona ulaştı.
Yangınlar, ormansızlaşmayı geride bıraktı
Bilim dergisi Biogeosciences’ta yayımlanan araştırmaya göre, yalnızca geçen yıl 3,3 milyon hektar Amazon ormanı yangınlardan etkilendi. Uzmanlar, bu olağanüstü artışın iklim değişikliği, orman parçalanması ve kötü arazi yönetimiyle (örneğin, yasa dışı yangınlar ve toprak gaspı) birleşen aşırı kuraklık stresinden kaynaklandığını belirtiyor. 2022–2024 dönemini kapsayan analiz, Amazon’daki karbon emisyonlarının temel nedeninin artık ormansızlaşma değil, yangın kaynaklı bozulma olduğunu ortaya koydu.
