Tarımda hiçbir pestisit kullanmıyorlar ve arazileri beş yıl sonra yeniden yağmur ormanlarına kazandırıyorlar. 4 bin 500 yıllık bu uygulamanın detayları…
Bilmeyen biri sanki tohumlar dikkatsizce yere atılmış gibi görebilir. Ama durum sanıldığından çok daha başka. Kolombiya Amazon’unun derinliklerindeki küçük arazide, yer seçiminden bitkinin konumuna kadar her şeyin bir düzeni ve amacı var.
BBC’nin haberine göre buna, her biri en fazla iki hektar (yaklaşık üç futbol sahası büyüklüğü) arazilerden oluşan ve ormanın ekolojik döngüleriyle uyumlu olacak şekilde kurulan ‘chagra’ tarım sistemi deniliyor. Jaguares del Yurupari bölgesine dağılmış Kelly Johanna Yucuna ve 240 aile, gıdalarının çoğunu buradan temin ediyor.
Chagra sisteminde yaban hayatı gelişir ve karbon verimli bir şekilde tutulur. Araziler, beş ya da altı yıllık kullanımın ardından ormana geri verilir. Kuzey Amazon bölgesinde, bu tür sistemler en az 4 bin 500 yıldır yerli halkın yaşamını şekillendirmiş; çevresel, ekonomik, sosyal ve manevi boyutları bir araya getirmiş.
Dünyanın, ‘chagra’lardan ve gıda üretimine yaklaşımlarından öğrenebileceği çok şey var. Ancak bu sistem, Amazon yağmur ormanlarına yayılan madencilik, ormansızlaşma, uyuşturucu kaçakçılığı ve iklim değişikliği nedeniyle tehdit altında.
Ekili evren
Chagralar, yerli toplulukların kozmolojisiyle derin bir bağ içinde. Bu kozmolojiyse ormanın meyve, sel, balıkçılık ve avcılık döngülerinden oluşan ekolojik takvimine dayanıyor.
Kolombiya’daki Sinchi Enstitüsü’nde antropolog ve sosyo-çevresel konular uzmanı olan Juan Felipe Guhl, “Chagra içinde her şeyin kendine özgü bir düzeni ve amacı var. İyi bir chagraya sahip olmak, ne zaman kesim yapacağını, hasat edeceğini, yeniden dikeceğini, ormanı temizleyeceğini ve tüm sistemi nasıl koruyacağını bilir” dedi.
Ekvador’da chagraları inceleyen bağımsız coğrafyacı César Echezuría Fernández, bir chagra oluşturmak için bazı ağaçların kesilmesi gerekse de toplulukların bu alanları dikkatle seçtiğini söyledi. Genellikle küçük ağaçları ve sarmaşıkları kaldırmaya öncelik veriyorlar.
Araştırmalar, chagra arazilerinde yetişen yerli ağaç türlerinin yaklaşık yarısının korunduğunu gösteriyor. Ayrıca bu araziler, tek tür plantasyonlara göre daha fazla karbon depoluyor.
