Kutup girdabı zayıfladığı için barındırdığı soğuk havanın yağışla Türkiye’ye geleceği iddia ediliyor. Ancak Prof. Dr. Murat Türkeş, etkilerinin her yerde farklı hissedildiğini söylüyor. Türkeş’e göre Türkiye’ye daha sıcak ve daha az yağışlı koşullar hakim olacak.
İklime dair haber başlıklarında ve sosyal medya paylaşımlarında birkaç gündür tek bir tabir var: Kutup girdabı. İddialara göre bu girdap zayıfladı, soğuk hava serbest kaldı ve Türkiye’yi de etkisi altına alacak… Ama Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş’e göre bunlar büyük ölçüde yanlış. Girdabın zayıflaması Kuzey Yarımküre’nin tamamına aynı anda soğuk hava ve yağış getirmiyor. Bu zayıflama nedeniyle ortaya çıkan atmosferik dalgalanmalar bazı bölgeleri soğuturken bazılarını da ısıtıyor. Türkiye ise şu an ısınan tarafta.
Kutup girdabı nedir?
“Kutup girdabı sanki ilk defa ortaya çıkıyormuş gibi değerlendiriliyor” diyor Prof. Türkeş. “Bu yeni bir konu değil. Klimatologlar, meteorologlar, atmosfer bilimciler, hava tahmincileri, özellikle kış mevsimlerinde yaşanan soğuk hava baskınlarını anlamak için kutup girdabını on yıllardan beri izliyor. Çok özel koşullar dışında kutup bölgesinin üstünde bu girdap hep var.” Şayet bu girdap kararlı ve kuvvetliyse soğuk hava kutup bölgesinde hapsolmuş halde kalıyor. Zayıfladığında tablo değişiyor ve soğuk hava kuzeyden güneye yönelerek orta enlemlere iniyor. Kuzey Amerika’yı, Batı ile Kuzey Avrupa’yı ve Kuzey Asya’yı etkiliyor. “Çok derinleştiği zaman Akdeniz havzasını, Kuzey Afrika’yı ve Türkiye’yi etkilediğini de biliyoruz” şeklinde konuşuyor Prof. Türkeş.
Neden zayıflıyor?
Peki neden zayıflıyor? Prof. Türkeş mekanizmayı şöyle açıklıyor: “Kuvvetli fazından çıkarsa ve bir ısınma olursa, girdap ve onu denetleyen jet akımları dalgalanmaya başlar.” Bu dalgalanma da soğuk hava baskınlarının kaynağı. Prof. Türkeş, meydana gelen soğuk havanın 4-5 hafta sürebildiğini ifade ediyor. Kuzey Amerika’da ve Atlantik’in kuzeyinde son günlerde girdabın zayıflamasıyla soğuk havanın etkili olduğunu belirtip ekliyor: “Kutuplardan çıkan soğuk havayı dengelemek için kutup bölgesine de sıcak ve nemli hava sokulur.”
