Kalp damar hastalığına zemin hazırladığı için kırmızı et tüketiminin kolesterol yüksekliğine sebep olduğu üzerinde dururuz. Ancak yeni bir araştırma, kırmızı ette bulunan ve bağırsaktaki bakterilerin ürettiği Trimetil Amin Oksit’in (TMAO) damar tıkanıklığına yol açtığı yönünde. Bu hafta TMAO ve buna karşı beslenme tarzı üzerinde duracağız.
Kırmızı et tüketiminin kalp damar hastalığını artırdığı yönde bilgilendirme yaparken hep kolesterol yüksekliğine sebep olduğu üzerinde dururuz. Ancak kırmızı et tüketiminin kolesterol yüksekliğine ek olarak, damar tıkanıklığına yol açan ve pek bilinmeyen bir sebebi daha var. Son dönem araştırmaları, kırmızı ette bulunan ve bağırsaktaki bakterilerin ürettiği Trimetil Amin Oksit yani kısaca TMAO’nun damar tıkanıklığına yol açtığını belirledi. Peki bu TMAO nedir ve nasıl oluşur, birlikte bakalım.
TMAO NEDİR?
Hayvansal besin tükettiğimizde bağırsak bakterilerimiz hemen bunları sindirmek için çalışmaya başlar. Bu esnada kırmızı ette bolca bulunan L-karnitin ve kolin bağırsaktaki Firmicutes grubundaki bakteriler tarafından trimetilamine (TMA) dönüştürülur. Daha sonra TMA karaciğerde trimetilamin-N-okside (TMAO) edilmektedir. Eğer kanınızda bu bileşikler yüksek düzeydeyse kalp krizi veya inme geçirme olasılığının iki kattan fazla olduğuna dikkatinizi çekmek istiyorum. Çünkü üretilen TMAO, arter duvarında kolesterol birikimini artırmasının yanında trombositlerle etkileşime girerek pıhtılaşmayı teşvik eder. Bu yüzden kalp krizi ve inme riskini de artırır. Çalışmalar yaşla birlikte TMAO düzeylerinin artığını gösteriyor. Burada bağırsaklarımızın da etkisinden bahsedebiliriz. Bağırsak mikrobiyomumuz yaşla birlikte değişiyor; yaş arttıkça TMAO üretmeye yardımcı olan daha fazla bakteri üretiliyor.
TMAO oluşumuna neden olan bileşenler sadece kırmızı ette değil tavukta, balıkta, yumurtada, süt ve süt ürünlerinde de var. Ancak en çok kırmızı ette bulunuyor. Bununla birlikte tuzlu su balıkları TMAO’nun en zengin kaynağıdır. 1 mg TMAO içeren 100 g sığır eti veya yumurtaya kıyasla, 100 g deniz balığında 300 mg TMAO içerir. Balıklarda bulunan TMAO’nun metabolik bir ürün olmaktan ziyade doğal besin kaynağının ve dokuda birikimin sonucu olduğu düşünülmektedir. Ancak yapılan çalışmalarda balığın içerdiği sağlıklı çoklu doymamış yağlar sayesinde TMAO’nun bu zararlı etkisinin önüne geçtiği belirtilmektedir. İşin özü yakın gelecekte bireysel olarak kanda TMAO ölçülerek kişiye “Sen balık yersen kalp krizinden korunabilirsin ya da kalp hastalığı için riskin artar” diyebileceğiz.
