TURİZM, Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmeleri Derneği (TÜRYİD) Yönetim Kurulu Başkanı Kaya Demirer aradı, sektörün kanayan yarası konusunda dert yandı:
– 2 milyon kişiye istihdam sağlayan sektörümüz bugün çalışanından işverenine, misafirinden kamuya kadar tüm tarafları etkileyen önemli bir hukuki belirsizlik yaşıyor.
“Servis ücreti” uygulamasının 30 Ocak 2026 tarihi itibariyle kaldırıldığını anımsattı:
– O günden beri “servis ücreti”nin yerini alması beklenen “Dijital Gönüllü Bahşiş Sistemi” henüz yasal zemine kavuşmamıştır. Turizm sezonu başlamış olmasına rağmen sektör halen bir geçiş dönemi içindedir.
– Çalışanlar gelirlerinin nasıl şekilleneceğini bilemezken, işletmeler ücret politikalarını ve operasyonel planlamalarını sağlıklı şekilde oluşturamamaktadır.
Bu belirsizliğin yalnızca işletmeleri değil, 2 milyon hizmet sektörü çalışanını doğrudan etkilediğinin altını çizdi:
– 150 bin işyerindeki ve oteller içindeki yeme-içme noktalarındaki çalışma barışını ciddi şekilde hasara uğratmış ve sadece çalışan tarafında değil, işletmecisinden misafirine, nihayetinde yatırımcısına kadar sektörün dengelerini bozmuştur.
Emek yoğun hizmet sektörünün tam da turizm sezonunun en yoğun aylarına girildiği bu günlerde moral ve motivasyon kaybı yaşadığını vurguladı:
– Burada altını özellikle çizmek isteriz ki, tartışılan konu “servis ücreti”nin yeniden yaygınlaştırılması değildir.
Ardından ekledi:
– Asıl konu, misafirlerin tamamen kendi iradeleriyle bırakmak istedikleri bahşişlerin dijital ortamda güvenli, şeffaf ve kayıtlı şekilde çalışanlara ulaştırılmasını sağlayacak modern bir sistemin yasal zemininin oluşturulmasıdır.
Kaya Demirer, TURYİD olarak savundukları modelin dünyanın gelişmiş turizm ülkelerinde uzun yıllardır başarıyla uygulanan, gönüllülük esasına dayalı “Dijital Bahşiş Sistemi” olduğuna işaret etti:
– Sadece turistlerin değil, kendi vatandaşlarımızın dahi nakit taşımadığı bir dönemde çalışan arkadaşlarımızın bahşiş gelirleri yüzde 10-15 arasındaki bir orandan yüzde 2-3’lük nakit bahşiş seviyesine gerilemiştir.
Bahşişin yeme-içme sektöründe çalışanlar için önemini şöyle ortaya koydu:
– Bahşiş, emek yoğun sektörlerin maaş kadar önemli bir geliridir. Diğer bir ifadeyle toplam geliri oluşturan bir yan gelir değil, neredeyse eşit iki ana gelir kapısından biridir.
Konunun bir diğer önemli boyutunun kamu maliyesi olduğunu irdeledi:
