Dünyanın üç öğün protein ihtiyacını karşılayan Türkiye su ürünleri ve hayvansal mamuller sektörü, 2025 yılında ihracatını yüzde 5’lik artışla 3 milyar 862 milyon dolardan 4 milyar 46 milyon dolara taşıdı.
Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, 2015 yılında 1 milyar 184 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdiklerini, son 10 yılda sektörün ihracatını yüzde 123 geliştirerek 4 milyar 46 milyon dolara ulaştırdığını ve ihracatın yıldız sektörlerinden biri olmayı başardığını dile getirdi.
Su ürünleri sektörü yüzde 55 pay aldı
Türkiye su ürünleri ve hayvansal mamuller sektöründe ihracattan en büyük payı 2 milyar 243 milyon dolarla su ürünlerinin aldığı bilgisini veren Kızıltan, “Sektörün toplam ihracatında su ürünlerinin payı yüzde 55 olarak kayıtlara geçti. Kanatlı ve yumurta sektörü kota ve ihracat kısıtlamalarına rağmen 1 milyar 120 milyon dolarlık performansla 2024 yılındaki ihracat tutarını korumayı başardı. Kanatlı eti ihracatı yüzde 8’lik artışla 671 milyon dolardan 723 milyon dolara tırmanırken, yumurta ihracatı 2025 yılında ihracata getirilen fon nedeniyle yüzde 14’lük kan kaybı yaşadı ve 463 milyon dolardan 397 milyon dolara geriledi. Süt ve süt ürünleri sektörü ihracatını yüzde 13 artırarak 363 milyon dolardan 409 milyon dolara taşıdı. İhracatını yüzde 60 artırarak 47,4 milyon dolardan 78 milyon dolara çıkaran süt tozu süt ürünleri ihracatının lokomotif oldu. Bal üretiminde dünya ikincisi olan Türkiye, 2025 yılında 33,5 milyon dolarlık bal ihracatına imza attı” diye konuştu.
2026 yılı ihracat hedefi 4,3 milyar dolar
Sinan Kızıltan, sektörün 2026 yılı ihracat hedefinin 4,3 milyar dolar olarak belirlendiğini açıkladı. Kızıltan, 2026’da sektörün rekabet gücünü artırmaya yönelik öncelikli başlıkların; katma değerli ihracatın geliştirilmesi, sürdürülebilirlik ve izlenebilirlik uyumu, etkin maliyet yönetimi, pazar çeşitlendirmesi ve risk yönetimi olduğunu vurguladı.
UR-GE Projeleri, Turkish Seafood Turquality Projesi, planlanan yurt dışı fuar katılımları ve uluslararası kuruluşlarda üstlenilen aktif rollerin; ihracatın sürdürülebilir şekilde büyümesine katkı sağlayacağını ifade eden Kızıltan, “Bu çalışmaların pozitif katkısıyla, 2027 yılı sonunda su ürünleri ihracatında 2,5 milyar dolar hedefine ulaşmayı amaçlıyoruz. Özellikle işlenmiş, paketli ve markalı ürünlerin ihracattaki payının artırılması, ihracat gelirlerini kalıcı biçimde güçlendirecek” ifadelerini kullandı.
AB başta olmak üzere pazarlarda uyum gereklilikleri artarken, sürdürülebilir üretim modellerinin artık bir tercih değil zorunluluk haline geldiğini belirten Kızıltan; yem, enerji ve lojistik maliyetlerinde verimlilik sağlayan uygulamalar ile ölçek ekonomilerinin öneminin daha da artacağını kaydetti.
Yakın pazarlara aşırı bağımlılığı azaltacak şekilde alternatif pazarlarda kalıcı ticari ağların kurulmasının ihracatta istikrarın anahtarı olacağına işaret eden Kızıltan, “Kuş gribi gibi hayvan hastalıkları, iklim kaynaklı etkiler ve biyogüvenlik uygulamalarının da sektörün risk yönetimi gündeminde temel başlıklar olmaya devam edecek. 2025’te ihracatta yükseliş ivmesini sürdüren su ürünleri sektörü başta olmak üzere, tüm alt sektörlerde rekabet gücünü artıran yatırım ve dönüşüm adımları 2026 performansımızı belirleyecek. Sektörümüzün üretim kapasitesi, pazar tecrübesi ve girişimcilik gücüyle 2026 yılında da büyümeyi sürdüreceğine inancım tam” şeklinde konuştu.
Levrek zirvedeki yerini korudu
İhracat lideri su ürünleri sektörünün 2025 yılı performansını özetleyen Kızıltan, “İhracatta zirvede ‘Denizler Kralı’ olarak nitelendirilen levrek yer aldı. 2024 yılında 570 milyon dolar olan levrek ihracatı 2025 yılında yüzde 17’lik artışla 666 milyon dolara ulaştı. ‘Beyaz Etli Prens’ çipura, 585 milyon dolarlık döviz getirisiyle levreği takibini sürdürdü. 2024 yılında 507 milyon dolar döviz getirisi elde ettiğimiz çipuranın ihracat artışı 2025 yılında yüzde 15 olarak kayıtlara geçti. Türk su ürünleri sektörünün son 10 yılda dünya sofralarına armağanı olan Türk somonu ihracattaki artışını 2025 yılında da sürdürdü. 2024 yılında 458 milyon dolar olan Türk somonu ihracatı 2025 yılında yüzde 14’lük artışla 521 milyon dolara ilerledi. Diğer su ürünleri ihracatımız 193 milyon dolar, orkinos ihracatımız 123 milyon dolar, alabalık ihracatımız 122 milyon dolar ve kaya levreği ihracatımız 32,7 milyon dolar şeklinde gerçekleşti” diyerek sözlerini noktaladı.
Su ürünleri ve hayvansal mamuller ihracatının yüzde 45’i Ege Bölgesi’nden yapıldı
Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği 2025 yılında ihracatını yüzde 7’lik artışla 1 milyar 724 milyon dolardan 1 milyar 840 milyon dolara yükselterek sektörün toplam ihracatının yüzde 45’ini tek başına gerçekleştirdi ve zirvedeki yerini sağlamlaştırdı.
Su ürünlerinde Rusya; kanatlı, yumurta ve süt ürünlerinde Irak zirvede
Türkiye’nin su ürünleri ihracatında ilk sırada 466 milyon dolarla Rusya Federasyonu yer alırken, İtalya 280 milyon dolarlık taleple zirve takibini sürdürdü. İtalya’ya ihracat yüzde 17 artış gösterdi. Türk su ürünleri sektörünün ihracatta güçlü pazarı Hollanda’ya ihracat yüzde 35’lik artışla 229 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Bu ülkeleri; Yunanistan, İngiltere, Japonya, Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Güney Kore ve Fransa takip etti.
Türkiye’nin kanatlı eti ihracatı 722 milyon dolar olurken, Irak 306 milyon dolarla açık ara zirvedeki yerini korudu. Suriye, kanatlı eti ihracatında yüzde 557’lik rekor artışla 14 milyon dolardan 92 milyon dolara yükseldi ve listenin ikinci sırasına yükseldi. Birleşik Arap Emirlikleri 26,3 milyon dolarlık kanatlı eti talebiyle ismini üçüncü sıraya yazdırdı.
Irak, 69 milyon dolarlık taleple süt ürünleri ihracatında da birinci sıranın sahibi oldu. Cezayir’e süt ürünleri ihracatı yüzde 46’lık artışla 28,8 milyon dolardan 41,7 milyon dolara tırmandı. Bangladeş’e süt ürünleri ihracatı yüzde 150’lik sıçramayla 10 milyon dolardan 24,8 milyon dolara ilerledi.
Yumurta ihracatında ilk sırayı 111 milyon dolarla Irak alırken, ikinci sırada 55,6 milyon dolarla Rusya Federasyonu, üçüncü basamakta 34,5 milyon dolarla Birleşik Arap Emirlikleri boy gösterdi.
Bal ihracatında ilk üç ülke 11,3 milyon dolarla ABD, 5,4 milyon dolarla Almanya ve 3 milyon dolarla İngiltere şeklinde sıralandı.
