SuperFresh’in tarımda fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla beş yıl önce başlattığı Tarımın Kadın Yıldızları projesi, COP31’de kadın çiftçilerin üretimdeki ve karar alma süreçlerindeki rolünü uluslararası iklim gündemine taşırken, SKD Türkiye COP31 Sürdürülebilir Dönüşüm Ödülleri’nde altı kategoride birincilik kazanan şirketlerin başarılı uygulamalarını uluslararası katılımcılarla buluşturdu.
Antalya’da düzenlenen COP31 boyunca iş dünyasının sürdürülebilir dönüşüm sürecindeki rolünü güçlendirmeyi, başarılı uygulamaları paylaşmayı ve sektörler arası iş birliklerini geliştirmeyi hedefleyen İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD Türkiye), zirvenin ikinci gününde We Mean Business Coalition iş birliğiyle “Taahhütlerden Uygulamaya: İş Dünyasının Gerçek Dönüşüm Öyküleri” başlıklı bir etkinlik gerçekleştirdi.
SKD Türkiye Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Ebru Dildar Edin moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde, Mavi, Enerjisa Enerji, Çimsa, Arçelik ve Kaleseramik yöneticileri, sürdürülebilirlik hedeflerini iş süreçlerine nasıl entegre ettiklerini, geliştirdikleri çözümleri ve elde ettikleri sonuçları COP31 katılımcılarıyla paylaştı. Şirketlerin geliştirdiği altı ödüllü uygulama üzerinden farklı sektörlerin dönüşüm deneyimlerinin değerlendirildiği panelde, COP31’in uygulama odağıyla sürdürülebilirlik taahhütlerinin ölçülebilir sonuçlara, iş süreçlerine entegre edilen uygulamalara ve farklı şirketler tarafından ölçeklenebilecek çözümlere nasıl dönüştüğü ele alındı.
“COP31, taahhütlerden uygulamaya geçişin hızlanması gereken kritik eşik”
Etkinliğin açılış konuşmasını gerçekleştiren SKD Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Ediz Günsel, COP31’in iş dünyasının sürdürülebilir dönüşümdeki rolüne ve Türkiye’nin bu alandaki potansiyeline değinerek, “COP31, iklim gündeminde taahhütlerden uygulamaya geçişin hızlanması gereken kritik bir eşik. Bu etkinlikte, Türkiye iş dünyasının sürdürülebilirlik hedeflerini nasıl somut, ölçülebilir ve ölçeklenebilir çözümlere dönüştürdüğünü uluslararası paydaşlarla paylaşmaktan büyük memnuniyet duyuyoruz. Sürdürülebilir Dönüşüm Ödülleri’nin altı kategori birincisi, farklı sektörlerde dönüşümün mümkün olduğunu güçlü biçimde ortaya koyuyor. SKD Türkiye olarak hedefimiz, bu iyi uygulamaları görünür kılmak, çoğaltmak ve Türkiye iş dünyasının çözüm kapasitesini COP31’in küresel uygulama gündemine taşımak olacaktır.” dedi.
Panelin moderasyonunu üstlenen SKD Türkiye COP31 Sürdürülebilir Dönüşüm Ödülleri Jüri Başkanı da olan Ebru Dildar Edin ise “Değerlendirme sürecinde en dikkat çekici ortak nokta, başarılı projelerin sürdürülebilirliği kurumların günlük karar alma mekanizmalarına entegre etmiş olmasıydı. Farklı sektörlerden gelen örnekler; güçlü liderlik, ölçülebilir etki, iş birliği ve ölçeklenebilirliğin dönüşümde belirleyici olduğunu gösterdi. COP31’de bu projeleri uluslararası paydaşlarla buluşturmak, Türkiye iş dünyasının yalnızca hedef koyan değil, çözüm geliştiren ve uygulayan güçlü bir aktör olduğunu göstermesi açısından son derece değerli.” diye konuştu.
COP31’in küresel uygulama önceliklerinden Elektrifikasyon hedefi
Konuşmacılardan Enerjisa Enerji Sürdürülebilirlik ve Kurumsal Yetkinlikler Bölüm Başkanı Ebru Taşçıoğlu, “COP31 küresel uygulama önceliklerinden olan elektrifikasyon, 2035’e kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını %35’e çıkarmayı hedefliyor. Bu hedef, artan şebeke ihtiyacını beraberinde getiriyor. Geleceğin enerji sistemlerini nasıl şekillendirdiğimiz en az dönüşümün hızı kadar önemli. Bu dönüşümü sağlarken doğa ve biyoçeşitlilik üzerindeki etkilerin de göz önünde bulundurulması gerekiyor. Enerjisa Enerji olarak ‘Herkes için Daha İyi Bir Gelecek’ vizyonumuzla sürdürülebilirliği iş yapış biçimimizin ayrılmaz bir parçası olarak görüyoruz. Bu yaklaşımımızın somut örneklerinden BioGrid projemizle, biyoçeşitlilik risklerini yatırım ve operasyonel kararlarımıza entegre ettik. Kuş kaynaklı kesintilerde sağladığımız %87’lik azalma da bunun somut karşılığı. Çünkü sürdürülebilir dönüşüm, taahhütleri sahada gerçek sonuçlara dönüştürebilmekle mümkün.” dedi.
Arçelik Sürdürülebilirlik, Kalite ve Müşteri Hizmetlerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Fatih Özkadı ise, “Sürdürülebilirliği yalnızca çevresel etkimizi azaltmakla sınırlamıyor, geliştirdiğimiz teknolojilerle toplumsal fayda yaratmayı da hedefliyoruz. Defy Solar Off-Grid Refrigerator projemiz, elektrik şebekesine erişimin sınırlı olduğu bölgelerde güneş enerjisinden yararlanarak güvenilir soğutma imkanı sunuyor. Gıda kayıplarının azaltılmasına, gıda güvenliğinin desteklenmesine ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesine katkı sağlayan bu çözüm, yenilikçi teknolojilerin çevresel ve sosyal dönüşümü nasıl birlikte destekleyebileceğinin somut bir örneği. Bu yaklaşımı daha geniş coğrafyalara taşıyarak sürdürülebilir dönüşümü herkes için erişilebilir kılmayı amaçlıyoruz” diye konuştu.
İklim destekçisi olarak katıldı
Zirveye İklim Destekçisi olarak katılan Şişecam, COP31’de hem binalarda enerji verimliliğine katkı sunan yenilikçi ürünlerini sergiledi hem de şehirlerin iklim değişikliğiyle mücadelesinde camın stratejik rolünü masaya yatıran üst düzey bir panele ev sahipliği yaptı.
Şişecam Genel Müdürü Can Yücel’in moderatörlüğünde gerçekleştirilen “İklime Dirençli Şehirlerde Camın Stratejik Rolü” başlıklı panelde; şehirlerin artan enerji talebi ve iklim riskleri karşısında nasıl daha dirençli hale getirilebileceği, binalarda enerji tüketiminin nasıl azaltılabileceği ve yüksek performanslı cam teknolojilerinin bu dönüşümde sağlayabileceği katkılar değerlendirildi. Oturumda ayrıca iklime uyumlu bina çözümleri, veriye dayalı renovasyon yaklaşımları ve bu çözümlerin standartlar, finansman mekanizmaları ve kamu politikalarıyla nasıl yaygınlaştırılabileceği ele alındı.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Dr. Fatih Birol’un onur konuğu olarak yer aldığı panelde; Birleşik Krallık Enerji ve İklim Değişikliği Eski Bakanı Claire O’Neill, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Atila Erenler, EBRD Türkiye Altyapı Başkan Yardımcısı İdil Gürsel ve ODTÜ Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İpek Gürsel Dino görüşlerini paylaştı.
Şişecam’ın Orta Doğu Teknik Üniversitesi Güneş Enerjisi Araştırma ve Uygulama Merkezi (ODTÜ-GÜNAM) iş birliğiyle yürüttüğü araştırma, yüksek performanslı kaplamalı camların, binaların enerji tüketimini azaltarak şehirlerin 2050 iklim hedeflerine ulaşmasında önemli bir kaldıraç görevi görebileceğini ortaya koydu. Çalışmanın bulguları, COP31 katılımcılarıyla ve kamuoyuyla ilk kez paylaşıldı.
Yüksek performanslı cam sistemleri, 13,1 milyon ton karbon emisyonunu engelleyebilir
Panelin açılışında iklim krizinin ertelenemeyecek ortak bir sorumluluk olduğunu vurgulayan Şişecam Genel Müdürü Can Yücel, net sıfır hedeflerine ulaşabilmek için enerji dönüşümünün yanı sıra enerji tüketiminin azaltılmasının da büyük önem taşıdığını söyledi.
Şişecam’ın bir yandan üretimde kullandığı enerji kaynaklarını daha sürdürülebilir alternatiflere dönüştürmeye, diğer yandan ise geliştirdiği yüksek performanslı cam teknolojileriyle binaların enerji ihtiyacını azaltmaya odaklandığını ifade eden Yücel, ODTÜ-GÜNAM iş birliğiyle yürütülen çalışmanın, doğru malzeme seçiminin şehir ölçeğinde yaratabileceği etkiyi somut verilerle ortaya koyduğunu söyledi.
Araştırma sonuçlarına göre, yüksek performanslı camların İstanbul’daki konutlarda yaygınlaşması halinde 2050 yılına kadar 13,1 milyon ton karbon emisyonunun önlenebileceğine dikkat çeken Yücel, doğru önceliklendirme ile karbon azaltımının birim maliyetinin ton başına 11 Euro seviyesine kadar düşebildiğini belirtti.
Camın artık yalnızca bir yapı malzemesi değil, aynı zamanda enerji performansını doğrudan etkileyen bir teknoloji olduğunu vurgulayan Yücel, şunları söyledi:
“Bu veriler, camın şehirlerin karbonsuzlaşma ve iklim değişikliğine karşı direnç kazanma süreçlerinde stratejik bir çözüm unsuru olduğunu açıkça gösteriyor. Bu potansiyeli gerçeğe dönüştürmek ise ancak kamu, özel sektör ve akademinin güçlü iş birliğiyle mümkün. Performans odaklı renovasyon programları, doğru kurgulanmış finansman modelleri ve hedefli teşvik mekanizmaları sayesinde iklim hedeflerine daha düşük maliyetle ve daha hızlı ulaşabiliriz. Şişecam olarak bu ortak dönüşüme katkı sunmaya hazırız.”
Geleceğin enerji gündemi: Soğutma
Küresel ısınmanın etkisiyle İstanbul’da soğutma kaynaklı enerji talebinin 2050 yılına kadar %60 ila %75 oranında artması bekleniyor. Bu tablo, binalarda enerji verimliliğinin yalnızca karbon emisyonlarını azaltmak açısından değil, aynı zamanda artan sıcaklıklara karşı şehirlerin iklim direncini güçlendirmek açısından da kritik bir öneme sahip olduğunu ortaya koyuyor.
Araştırma, yüksek performanslı camların bu dönüşümde oynayabileceği rolü somut verilerle ortaya koyuyor. Çalışmanın dikkat çeken bulgularına göre, yüksek performanslı kaplamalı camların İstanbul’daki konutlarda yaygınlaştırılması halinde sağlanabilecek karbon emisyonu azaltımı;
Yaklaşık 231 bin konutun 25 yıllık karbon emisyonuna,
Yaklaşık 2,8 milyon binek otomobilin bir yıllık karbon emisyonuna eşdeğer bir etki yaratıyor.
Araştırma sonuçları, doğru malzeme tercihleri ve enerji verimli bina çözümlerinin, şehirlerin hem iklim hedeflerine ulaşmasında hem de artan soğutma ihtiyacından kaynaklanan enerji baskısını azaltmasında güçlü bir kaldıraç görevi üstlenebileceğini ortaya koyuyor. Özellikle mevcut yapı stokunda gerçekleştirilecek enerji verimliliği odaklı renovasyonların, düşük maliyetle yüksek etki yaratabilecek en önemli çözüm alanlarından biri olduğuna dikkat çekiliyor.
Kadın çiftçilerin sesini COP31’e taşıdılar
SuperFresh’in tarımda fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla beş yıl önce başlattığı Tarımın Kadın Yıldızları projesi COP31’de paylaşıldı; kadın çiftçilerin üretimdeki ve karar alma süreçlerindeki rolü uluslararası iklim gündemine taşındı.
COP 31’in Gıda, Tarım ve Sağlık temalı günü olan 9 Kasım tarihinde Esmiyor’un moderasyonuyla gerçekleştirilen “Women Cultivating Resilience: From Farm-Level Experience to Climate-Resilient Food Systems” başlıklı panelde, kadınların iklim değişikliğine uyum sürecindeki rolü ve iklim değişikliğine dirençli gıda sistemlerinin geleceği ele alındı.
BM Kadın Birimi Türkiye Ülke Direktörü Maryse Guimond, Besler Pazarlama ve Sürdürülebilirlikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Gülizar Doğan, FAO Gıda Şampiyonu Dilara Koçak ve FAO Türkiye Temsilci Yardımcısı Dr. Ayşegül Selışık’ın konuşmacı olduğu panelde, Tarımın Kadın Yıldızları çiftçisi Makbule Karadeniz de kendi üretim deneyimini anlattı.
Kadın çiftçilerden 30 bin ton ürün alındı
Besler Pazarlama ve Sürdürülebilirlikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Gülizar Doğan, kadınların tarımda büyük bir potansiyel barındırdığının altını çizerek, şunları söyledi:
“Kadın üreticilerin bilgiye, teknolojiye, finansmana ve pazara erişimi tarımın geleceğinin temel konularından biri. Kadın çiftçilerin ekonomik ve sosyal olarak güçlenmesini desteklemek amacıyla başlattığımız SuperFresh’in Tarımın Kadın Yıldızları projesinde de bu imkânların birlikte ele alınmasını önemsiyoruz. Kadın üreticileri ürün alımı ve teşviklerin yanı sıra eğitim ve saha desteğiyle güçlendiriyoruz. Proje kapsamında bugüne kadar kadın çiftçilerden 30 bin ton hacminde ve 280 milyon değerinde alım gerçekleştirdik. Finansal okuryazarlık, yapay zeka, girişimcilik gibi başlıklarda 5.500’den fazla kadına eğitim sağladık. Sözleşmeli çiftçilerimiz içinde kadınların oranı 2022’de yüzde 5 iken 2025’te yüzde 30’a ulaştı. Hedefimiz, tarımın dönüşümünde büyük bir potansiyel barındıran kadın çiftçilerin tarımın geleceğinde daha güçlü bir sese ve daha büyük bir role sahip olması. Kadınların tarım sektöründe daha fazla söz sahibi olması için kararlılıkla çalışmaya devam edeceğiz.”
BM Kadın Birimi Türkiye Ülke Direktörü Maryse Guimond, kadınların tarım ve gıda sistemlerinin dönüşümünde söz sahibi olmasının ve karar alma süreçlerine katılımının önemini vurgulayarak, şunları söyledi:
“UN Women olarak amacımız, kadınların karar alma ve harekete geçme gücünü ve liderliğini sınırlayan yapısal engelleri ortadan kaldırmak. Böylece kadınların tarım ve gıda sistemlerinin dönüşümünde söz sahibi olmalarını, bu dönüşüme yön vermelerini ve dönüşümden eşit şekilde yararlanmalarını sağlamayı hedefliyoruz.
Kadın çiftçilerin ve kurumların ortaya koyduğu önceliklerin ve çözüm önerilerinin ulusal politika ve yatırım kararlarına ve nihayetinde de daha geniş kapsamlı iklim gündemine yansıtılmasını sağlayacak mekanizmalara ihtiyaç var.”
“Gelecek toprakta, toprağı işleyen kadında”
Kadın çiftçi Makbule Karadeniz ise, değişen iklim koşullarının tarımsal üretimde yarattığı zorluklara ve kadın çiftçiler arasındaki eğitim ve dayanışmanın önemine dikkat çekerek, şunları söyledi:
“Ben çocukluğumdan beri tarımsal üretimin içindeyim. Bugün Trabzon’da farklı ürünler yetiştirerek üretmeye devam ediyorum. Ancak son yıllarda değişen iklim koşulları, kuraklık, aşırı yağışlar ve zararlılarla mücadele etmek giderek zorlaşıyor. Bu değişime uyum sağlamak için sürekli öğrenmemiz, kendimizi geliştirmemiz gerekiyor.
SuperFresh’in Tarımın Kadın Yıldızları projesi sayesinde hem ücretsiz eğitimlerle yeni bilgiler edindim hem de Türkiye’nin dört bir yanından kadın üreticilerle tanışarak deneyimlerimizi paylaşabildiğimiz, birbirimize destek olduğumuz bir topluluğun parçası oldum.
Kadınlar binlerce yıldır tarımsal üretimin içinde ama emekleri her zaman yeterince görünür olmuyor. Kadınların bilgiye, rehberliğe ve desteğe ulaşabilmesi, birbirlerinden öğrenebilecekleri topluluklarda yer alması çok önemli. Kamu kurumlarının ve özel sektörün de bu tür projeleri çoğaltarak daha fazla kadına ulaşmasını diliyorum. Gelecek toprakta, toprağı işleyen kadında!”
“İklim krizi, aynı zamanda bir sağlık krizi”
COP31 kapsamında moderatörlüğünü ABD Ulusal Tıp Akademisi Başkanı Dr. Victor J. Dzau’nun üstlendiği “Science and Leadership for Climate-Resilient Health Systems” (İklime Dirençli Sağlık Sistemleri İçin Bilim ve Liderlik) başlıklı uluslararası etkinlik düzenlendi.
TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Brezilya Sağlık Bakanlığı Çevre Sağlığı ve İş Sağlığı Gözetimi Dairesi Direktörü Dr. Agnes Soares da Silva, DSÖ Çevre, İklim Değişikliği ve Sağlık Dairesi Direktörü ve ATACH Küresel Şampiyonu Dr. Maria Neira ile Endonezya Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. Daniel Murdiyarso’nun konuşmacı olarak yer aldığı; iklim ve sağlık alanındaki taahhütlerin geliştirilmesi, dirençli, eşitlikçi ve sürdürülebilir sağlık sistemlerinin oluşturulması için önceliklerin belirlenmesi ve bilimsel liderlik ile uluslararası iş birliğinin bu süreçteki rolünün ele alındığı oturumda, iklim değişikliğinin sağlık sistemleri üzerindeki etkileri ve çözüm yolları değerlendirildi.
Panelde konuşan TÜBA Başkanı Şeker, iklim krizinin aynı zamanda bir sağlık krizi olduğuna dikkat çekti, bilimsel akademilerin iklim-sağlık politikalarının oluşturulmasında bağımsız bilimsel danışmanlık, ulusal araştırma kapasitesinin güçlendirilmesi ve eşitlikçi uluslararası iş birlikleri yoluyla etkin rol üstlenmesi gerektiğini vurguladı. Şeker; sıcak hava dalgaları, kuraklıklar, seller ve orman yangınlarının insan sağlığını doğrudan etkilediğini, bunun yanı sıra gıda ve su güvenliğini tehdit ettiğini, ekosistemleri bozduğunu ve belirli bulaşıcı hastalıkların yayılmasını artırdığını ifade etti.
DSÖ verilerine göre 2000-2019 yılları arasında dünya genelinde her yıl yaklaşık 489 bin sıcaklıkla ilişkili ölüm meydana geldiğini hatırlatan Şeker, yaşlılar, çocuklar, açık havada çalışanlar ve kaynakları sınırlı toplulukların iklim kaynaklı sağlık risklerine karşı daha savunmasız olduğunu belirtti.
Bu sorunların çözümünde “Tek Sağlık” (One Health) yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini vurgulayan Şeker, insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini ifade etti. Tek Sağlık yaklaşımının yalnızca bir kavram olarak kalmaması, bakanlıkları, yerel yönetimleri, üniversiteleri, araştırma kurumlarını ve bilim akademilerini bir araya getiren bir yönetişim modeline dönüşmesi gerektiğini kaydetti.
“Tek Sağlık Konseyleri kurulmalı”
Moderatör Dr. Victor J. Dzau’nun, bilimsel akademilerin özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde ulusal araştırma kurumlarının iklim ve sağlık politikaları üzerindeki etkisini nasıl artırabileceğine ilişkin sorusunu yanıtlayan Şeker, üç somut öneri paylaştı.
İlk olarak, sağlık, tarım ve çevre bakanlıklarını bir araya getiren “Tek Sağlık” konseylerinin kurulmasını öneren Şeker, bilim akademilerinin bu konseylerin bilimsel sekreterliğini üstlenebileceğini belirtti. Bilimsel danışmanlığın yalnızca ihtiyaç duyulduğunda başvurulan bir mekanizma olmaması, bütçeleme ve planlama süreçlerinin düzenli bir parçası hâline gelmesi gerektiğini ifade etti. İkinci olarak, ülkelerin kendi koşullarını yansıtan bölgesel bilimsel kanıtlara ve veri sistemlerine ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Şeker, bir sıcak hava dalgasının farklı coğrafyalarda farklı etkiler oluşturduğunu belirterek her ülkenin kendi araştırmacılarını ve veri üretme kapasitesini geliştirmesi gerektiğini söyledi. Üçüncü önerisinin eşit ortaklık olduğunu belirten Şeker, düşük ve orta gelirli ülkelerden araştırmacıların uluslararası projelerde yalnızca veri toplayan kişiler olarak değil, araştırma sorularını belirleyen ve bilimsel süreçlere yön veren ortaklar olarak yer alması gerektiğini ifade etti. Şeker, yanıtını “Kısacası: konseyler kurun, veri üretin, insanlara yatırım yapın. Akademiler, bu üç adımın hepsinde köprü görevi görebilir.” sözleriyle tamamladı.
“Başarı, koruduğumuz hayatlar ve oluşturduğumuz dirençle ölçülmeli”
Panelin kapanış bölümünde iklim ve sağlık alanındaki çalışmaları ilerletmek için atılması gereken en önemli adımlara ilişkin değerlendirmelerini paylaşan Şeker, artık iklim-sağlık sorununu fark etme aşamasından ölçülebilir sonuçlar elde etme aşamasına geçilmesi gerektiğini söyledi.
Bilimsel akademilerin sorumluluğunun raporlar ve öneriler hazırlamakla sınırlı olmadığını belirten Şeker, hükümetlerin önceliklerini belirlemelerine, politikalarının etkisini değerlendirmelerine ve kaydedilen ilerlemeyi izlemelerine yardımcı olmaları gerektiğini ifade etti. Bilimsel araştırmalar, sağlık profesyonelleri ve karar vericiler arasında daha güçlü bağlar kurulmasının önemine de dikkat çekti. Bilimsel ilerlemenin yalnızca daha fazla kaynağa sahip ülkelerin değil, tüm ülkelerin yararına olması gerektiğini vurgulayan Şeker, iklim ve sağlık alanındaki çalışmaların başarısının üretilen stratejilerin sayısıyla değil, korunan hayatlar ve oluşturulan dirençle ölçülmesi gerektiğini belirtti.
www.gidahatti.com/haber/29138875/tarimin-kadin-yildizlari-cop31de-kadin-ciftcilerin-sesi-oldu
