İran savaşıyla sıçrayan dizel fiyatları ABD’de tahıl taşımacılığını vurdu. Demiryollarındaki yakıt ek ücreti bir yılda yüzde 153 artarak vagon-mil başına 48 sente çıktı; mısır ve soyanın taşıma maliyetindeki payı yüzde 11’e yükseldi.
Orta Doğu’daki savaşın enerji faturası ABD’de hasat dönemine giren çiftçilerin önüne bu kez demiryolu maliyeti olarak çıktı. Dizel fiyatlarının 6 dolar eşiğine dayanmasıyla demiryolu şirketlerinin tahıl taşımacılığında uyguladığı yakıt ek ücretleri rekor seviyelere ulaştı.
Artış yalnızca lojistik şirketlerinin giderlerini değiştirmiyor. Mısır ve soya gibi yüksek hacimli ürünlerde taşıma maliyetinin çiftçiye yansıyan bölümü büyürken, ihracata ve uzak pazarlara çalışan üreticilerin kâr marjı daha da daralıyor.
Yakıt ek ücreti 48 sente çıktı
ABD’de demiryollarının uyguladığı ortalama yakıt ek ücreti eylül başında vagon başına her mil için 48 sente yükseldi. Bir yıl önce yaklaşık 19 sent seviyesinde bulunan ücret böylece yüzde 153 arttı.
Demiryolu şirketleri yakıt fiyatlarındaki değişimi navlun fiyatlarının üzerine eklenen ayrı bir ücretle müşterilerine yansıtıyor. Tahıl gibi binlerce kilometre taşınabilen düşük marjlı ürünlerde birkaç sentlik mil başı artış bile bir trenin toplam maliyetinde ciddi fark yaratabiliyor.
ABD’de ulusal ortalama dizel fiyatının 6 dolar sınırına ulaşması bu mekanizmayı hızlandırdı. Yılın başlarında çok daha düşük seviyelerde bulunan akaryakıt fiyatları, savaşın petrol arzı üzerindeki baskısıyla kısa sürede taşımacılığın en büyük maliyet kalemlerinden biri haline geldi.
Mısır ve soyada pay yüzde 11’e çıktı
Yakıt ek ücretlerinin toplam demiryolu taşıma maliyetindeki payı da hızla büyüdü. Mısır ve soya sevkiyatlarında yaklaşık bir yıl önce toplam maliyetin yüzde 5’ini oluşturan yakıt ek ücreti, son verilere göre yüzde 11’e yükseldi.
Bu artış özellikle deniz veya nehir taşımacılığına doğrudan erişimi olmayan iç bölgelerdeki çiftçileri etkiliyor. Ürününü limana veya büyük işleme tesislerine ulaştırmak için demiryoluna bağımlı olan üreticilerin alternatif taşıma imkanları sınırlı kalıyor.
