1938’de çıkan yasal düzenlemeyle 19 Mayıs resmî olarak “Gençlik ve Spor Bayramı” ilan edildi. Atatürk, birkaç ay sonra yaşamını yitirdiği için, 1939 yılında yapılan ilk resmî kutlamaları göremedi.
19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Paşa’nın Bandırma Vapuru ile Samsun’a çıkmasının üzerinden 107 yıl geçti. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecinde dönüm noktalarından biri olan 19 Mayıs 1919, askeri ve siyasi bir mücadelenin başlangıcı olmasının yanı sıra, ilerleyen yıllarda modern ulus-devlet kimliğinin ve gençlik idealinin temellerinden biri haline geldi. Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a ayak basması, 4 yıl kadar sürecek olan Kurtuluş Savaşı’nın zeminini hazırladı.
16 Mayıs’ta Bandırma Vapuru ile İstanbul’dan Samsun’a hareket eden Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a ulaştı
Mondros Mütarekesi’nin 30 Ekim 1918’de imzalanmasının ardından Anadolu’nun farklı bölgeleri İtilaf Devletleri tarafından işgal edildi. İzmir’e Yunan ordusu çıkarken, Adana Fransızlar, Antalya ve Konya çevresi İtalyanlar tarafından kontrol altına alındı. İngiliz askerleri ise Samsun, Merzifon, Urfa, Maraş ve Antep gibi noktalarda konuşlandı. 13 Kasım 1918’de İngiliz donanmasının İstanbul önlerine demirlemesi, Osmanlı başkentindeki işgal atmosferinin en görünür sembollerinden biri oldu.
Mustafa Kemal, 16 Mayıs 1919 günü, 19 kişiyle denize açıldı
Yıllarını cephelerde geçiren ve Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı görevinden sonra İstanbul’a dönen Mustafa Kemal Paşa, bu süreçte Anadolu’da gelişen direniş hareketlerini yakından takip etti. Karadeniz bölgesinde yaşanan gerilim ve güvenlik sorunları gerekçe gösterilerek 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal, İzmir’in işgalinden bir gün sonra, 16 Mayıs 1919’da Bandırma Vapuru ile İstanbul’dan ayrıldı. Paşa ve beraberindeki heyet, 19 Mayıs sabahı Samsun’daki Reji İskelesi’ne çıktı.
