TÜİK’in martta %1,94 olarak açıkladığı enflasyon beklentilerin altında kalırken, artan fiyat tartışmaları alternatif ölçümleri yeniden gündeme taşıdı. İTO, Türk-İş ve ENAG gibi genel endekslerin yanı sıra menemen, tantuni ve lahmacun gibi gıda bazlı göstergeler, özellikle gıda ve günlük harcamalardaki fiyat artışının resmi verilerden farklı hissedilebildiğine işaret ediyor.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Mart 2026 enflasyonu piyasadaki yüzde 2,40 olan beklentilerin altında kalarak yüzde 1,94 oranında artış gösterdi. Yıllık enflasyon da yüzde 30,87’ye geriledi.
Enflasyondaki yükselişlerin hızlanmasıyla TÜİK’e alternatif endeksler de oluşmaya başladı.
Genel Kapsamlı alternatif endeksler
Yıllardır süren Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş) “Açlık ve Yoksulluk Sınırı” verileri Ankara bazlı olurken, İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) İstanbul Tüketici Fiyat İndeksi verileri genel kapsamlı ilk örneklerin başında geliyor.
2021 sonrasında da 2016 yılında bir doktora tezi olarak başlayan Enflasyon Araştırma Grubu’nun (ENAG) ölçümleri öne çıktı. Veri seti, kapsamı gibi belirsizleri bulunan ve çok tartışmalara da sahne olan ENAG ölçümü alternatif olarak İTO ve Türk-İş verileri kadar olmasa da izlenmeye devam ediyor.
Son dönemde Web TÜFE ismiyle genç araştırmacı Bora Kaya’nın oluşturduğu endeks de dikkat çekenler arasında yer alıyor.
Dünyadaki alternatif endeksler
Dünyada da alım gücü ölçümlerine dayanan Big Mac ya da Latte endeksleri bulunuyor.
Big Mac Endeksi, ünlü hamburgerden esinlenerek 80’lerde ülkelerdeki para birimlerini karşılaştırmak amacıyla The Times tarafından bulunmuştur.
Latte endeksi de dünya çapında satılan bir başka ürün olan sütlü kahvenin yine Big Mac’deki gibi para birimleri karşılaştırmasına dayanıyor.
