Aşırı sıcak havaların geniş bir coğrafi alana yayılması tahıl üretimini savunmasız hale getiriyor. Önde gelen ihracatçılarda buğday stokunun 16 yılın en düşük seviyesine inmesi bekleniyor. Uzmanlar, pazarda kilit rol oynayan Rusya’nın ihracatına bel bağlanamayacağı uyarısı yapıyor.
Dünyanın en büyük tahıl ve yağlı tohum üreticilerinde kuraklık başa bela oldu. Avrupa ve Avustralya üretim beklentilerini aşağı çekiyor. ABD’de de mısır tarlada kavruluyor. Avrupa, ABD, Kanada, Avustralya ve Çin’de de mahsulün azalması; Rusya’nın “Karadeniz Tahıl Koridoruna” dâhil olmaması gibi faktörler başta buğday olmak üzere tahıl fiyatlarına yükseliş olarak yansıyor. Özellikle buğday ithal eden ülkeler için sıkıntılı bir sürece neden olacağı uyarısı yapılıyor.
En büyük 7 ihracatçıda buğday stoku 16 yılın dibinde
Chicago’da buğday vadelileri kile başına 6.50 dolar, soya fasulyesi, 14.40 dolar ve mısır 5 dolar civarında işlem görüyor. Fiyatlar geçen aya göre zayıf olmakla birlikte Ukrayna’nın limanlarının hava saldırısına uğraması ve büyük üreticilerde verimi azaltan kötü hava şartları nedeniyle yükseliş sinyalleri vermeye başladı. Kuraklığın, büyük ihracatçılarda küresel buğday stoklarını on yıldan fazla bir sürenin en düşük seviyelerine çekmesi bekleniyor. ABD’nin yedi büyük ihracatçı için buğday stokları ve mahsul kullanımına ilişkin tahminleri stok seviyelerinin 2023-24’te 16 yılın en düşük seviyesine ineceğini gösteriyor. Analize göre, Rusya, ABD ve AB’nin çıkarılması halinde bu oran 1960’tan bu yana en düşük seviyeye iniyor ve Avustralya, Kanada ve Arjantin gibi önemli sevkiyatçılarda durumun ciddiyetini ortaya koyuyor.
Rusya’nın ihracatı kilit rolde
Rusya’nın ise Sibirya gibi yerlerdeki kuraklık dönemlerinin üstesinden gelerek büyük hasatlar nedeniyle sevkiyatları artırması bekleniyor. 2023- 24’de USDA, Rusya’nın buğday ihracatını 47.5 milyon ton olarak tahmin ediyor. Fakat Rusya’nın iç piyasadaki fiyat artışları nedeniyle ihracatı sınırlandırması halinde fiyatlarda büyük bir sıçramaya neden olabileceği belirtiliyor. Ukrayna limanlarına yönelik saldırıların 9 gün içinde 180 bin ton mahsulü piyasadan yok ettiğine dikkat çeken AgResource Company danışmanlık şirketinin başkanı Dan Basse, “Dünyanın sırtını dayayabileceği bir tampon yok” uyarısı yapıyor.
