Tarım ve Orman Bakanlığının ekim ayındaki tahminine göre Türkiye’nin 2026 yılı zeytin üretiminin geçen yıla göre yüzde 75,5 artarak 4 milyon 300 bin tona ulaşması bekleniyor.
2026–2027 sezonuna ilişkin ayrı bir sektör tahminine göre 4 milyon 30 bin ton zeytinin 1 milyon 163 bin tonunun sofralık, 2 milyon 867 bin tonunun yağlık olarak değerlendirilmesi bekleniyor. Yağlık zeytinden 588 bin ton zeytinyağı elde edileceği tahmin ediliyor.
Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin verilerine göre Ekim 2025’te 56,46 TL olan mazotun litre fiyatı, yüzde 73,4 artarak Ekim 2026’da 97,90 TL’ye ulaştı. Enflasyonist ortamda üretici, bu sezon hasat işçiliği ve nakliye için de geçen yıla göre daha fazla ödüyor.
Akhisar’da üretici, hasada başlamadan önce bir işçinin günde kaç kilo zeytin toplayabileceğini ve bu ürünün kaça satılacağını hesaplıyor. Bir işçinin bir günde topladığı zeytinin satış bedeli kendi yevmiyesinden düşükse, hasat daha nakliye masrafı eklenmeden zarar yazıyor. Peki üretici, işçiyi bahçeye çağırmadan önce zeytinini üretim ve hasat masraflarını karşılayacak bir fiyattan alacak birini bulabilecek mi?
Üretici için hasadı ertelemenin de bir maliyeti var. Zeytin, mandalina ve portakal gibi kışın da yaprağını koruyan bir ağaç. Sofralık zeytin uygun hasat dönemini geçtiğinde kalite kaybedebiliyor. Ağacın üzerindeki ağır meyve yükü de ertesi yılın çiçeklenmesini baskılayabiliyor. Üretici, bugün yapacağı hasat masrafıyla ürünü dalda beklettiğinde uğrayabileceği gelir kaybını birlikte tartmak zorunda.
Akhisar’da kooperatifin alım gücü artırılmalı
Akhisar’da fabrikanın hasatta ne kadar zeytin alabileceğini, ürünü işleyip satış bedelini tahsil edene kadar kullanabileceği işletme sermayesi belirliyor. İşleme kapasitesi olan bir fabrikanın alım için ayırabildiği para sınırlıysa, üretici elindeki ürünün tamamına alıcı bulamayabiliyor.
Marmarabirlik örneği, üretici örgütünün bu piyasada nasıl alıcı olabileceğini gösteriyor. Yerel kooperatifler ortaklarından ürün alıyor. Birlik de işleme, depolama ve markalı satış kapasitesiyle bu alımı destekliyor. 2025–2026 kampanyasında ürün bedelinin yarısı alımlar sürerken ödendi. Kalan tutarın ödeme takviminin alımlar tamamlandıktan sonra belirleneceği açıklandı.
