Global piyasada toptan zeytinyağı fiyatları son 45 günde 9 eurodan, 7 euroya geriledi. Globalde yaşanan 2 euroluk gerilemenin iç pazarda ticareti durdurma noktasına getirdiğini kaydeden sektör temsilcileri, yurtdışında gerileyen fiyatların nedeninin İspanya, İtalya, Yunanistan, Tunus ve Türkiye gibi Akdeniz çanağındaki ülkelerde zeytin rekoltesinin iyi gözükmesinden kaynaklandığını belirtiyorlar.
Sektör temsilcileri, dökme ihracatına izin verilmesi için ihracatçıların elinde bulunan kontratların bir kısmını gerçekleştirmek için Ticaret Bakanlığı ile bir dizi görüşmelerin yapıldığını aktarıyorlar.
‘’Eldeki yağlar %30 daha ucuz satılacak’’
Bu yıl yüksek rekolte beklentisinin uluslararası piyasada fiyatları 2 euro gerilettiğine dikkat çeken Köklü Zeytincilik Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Kürlek, “Türkiye’de çiftçiler şu anda tüccara malını satmak istiyor ancak, dökme ihracatın kapalı olduğu için alım yapamıyor. Dökme zeytinyağı ihracatının yasak olmasından dolayı, paketli ürün ihracattı da sınırlı yapılıyor. Türkiye’de önceki sezonlardan kalan zeytinyağı, eğer bu ihraç edilemezse ikinci sınıf yağ olarak yüzde 30 daha ucuz satılacak’’ dedi.
150 bin ton civarında zeytinyağı stoku bulunuyor
Dökme ve varilli zeytinyağı ihracatına yönelik yasağın 1 Ağustos 2023’te getirildiğini ve 1 Kasım tarihinde sonlanması öngörülen ilave tedbirlerin süre verilmeden uzatıldığını hatırlatan Kürlek, bu uygulama sonucunda Türkiye’de ciddi bir zeytinyağı stokunun oluştuğunu kaydetti.
Bir önceki hasat döneminden 100 bin ton devreden bir stokun olduğunu ve akabinde Afrin bölgesinden yaklaşık 30 bin tonun Türkiye’ye getirildiğini anlatan Kürlek, ‘’Yani 130 bin ton devreden bir stok oluştu ve geçen yıl da 180 bin ton rekolte elde edildi. Toplamda 310 bin ton zeytinyağımız oldu. İç piyasa zeytinyağı tüketim miktarı yaklaşık 120 bin ton. Bunu düşürdüğümüzde yaklaşık 150 bin ton civarında fazlalık elde kaldı. Şu an Türkiye’de çiftçiler yağını satmak istiyor ama tüccar da ihracat kapalı olduğu için satın almıyor. Çiftçiler negatif etkilenmeye başladı. İç piyasada yağın litresi 190 lira ile 200 lira seviyesinde bulunuyor’’ diye konuştu.
