2.2.2 KIRSAL KALKINMA VE TARIM POLİTİKALARI
Sürdürülebilir ve rekabetçi tarım, ekonomik büyümenin ve istikrarın güvencesidir. Tarım, gıda güvenliği ve egemenliği, istihdam ve kırsal kalkınma açısından stratejik bir sektördür.
CHP’nin tarım politikalarının hedefleri; Türkiye’nin tarımsal üretim kapasitesini artırmak, ithalat bağımlılığını kırmak, doğal kaynakları kamusal yarar doğrultusunda korumak ve gıda egemenliğini, güvenliğini ve güvencesini sağlamaktır. Bu hedefler doğrultusunda tarım sektöründe istihdam dönüşecek ve tarımsal üretimin yeşil, mor ve dijital dönüşümü tamamlanacaktır.
Çiftçiyi ve tüketiciyi odağına alan tarım politikaları ve bölgesel eşitliği gözeten sosyal ve ekonomik politikalar ile kır-kent dengesi yeniden kurulacaktır. Doğal kaynakların tükenmesine karşı, uzun vadeli planlama ve iklim dayanıklı bir kırsal kalkınma sağlanacaktır.
Tarımsal üretimin dönüşümünde verimlilik odaklı dijitalleşme ve sürdürülebilirlik, kapsayıcılık odaklı gençlerin ve kadınların katılımı ile üreticinin sosyal refahı temel olacaktır. Türkiye tarımdaki üretici gücü ile küresel gıda güvenliği mimarisine yön verecek ve tarım ürünlerinde lojistik merkezi bir ülke haline gelecektir.
Gıda Güvenliği ve Güvencesi :
Gıda güvenliği, gıda arzının ve gıdaya erişimin sürekliliği ile güvenli gıda tüketimini kapsar. Katılımcı, veri temelli ve etki analizine dayalı planlama, tarımsal üretimde temel yaklaşım haline getirilecektir. Tarım, orta ve uzun vadeli üretim hedefleriyle yönetilecektir.
Planlı üretimle tarımda arz-talep dengesi kurulacak, üretime direnç ve istikrar kazandırılacaktır. Üretim planlaması iklim, su kaynakları ve toprak verimliliği göz önünde bulundurularak yapılacaktır. Stratejik ürünler için bölgesel planlamalarla stratejik ürün haritası çıkarılacaktır. Çiftçinin güvenle üretimini planlayabileceği bir destekleme sistemi inşa edilecektir.
Destek mekanizmaları, tarımsal üretimin etkinliğini ve kırsal kalkınma hedeflerini gözeterek planlı hale getirilecek ve güçlendirilecektir. Ürün destekleri öngörülebilir bir süre içerisinde duyurulacaktır. Tarımsal destekler, tam ve zamanında ödenecektir.
Kanunlarda belirlenen destekler, merkezi bütçeden çiftçilere eksiksiz şekilde aktarılacaktır. Finansal destekler, girdi desteği, sulama desteği, üretim aracı ve fiyat destekleri, ürün borsaları, lojistik-kalite-marka destekleri ve kırsalda yaşam kalitesini artırmaya dönük sosyal destekler bütüncül bir anlayışla geliştirilecektir.
Desteklerin sağlayacağı gelir güvencesiyle çiftçinin borç bağımlılığı sonlandırılacaktır. Bilim-teknoloji-yenilik çerçevesi ve iklim dayanıklılığı perspektifiyle akıllı tarım uygulamaları hayata geçirilecektir.
Tarımsal üretimde gelişen teknolojiler kullanılarak verimlilik artışı sağlanacaktır. Akıllı gübreleme, uydu ve sensör destekli sulama gibi dijital tarım uygulamaları yaygınlaştırılacaktır. Üreticiden son kullanıcıya kadar ürünlerin izlenebilirliği sağlanacak, tedarik zincirleri sertifikaları yaygınlaştırılacaktır.
Dijital tarımın, yalnızca büyük işletmelerin değil, küçük üreticilerin de verimlilik ve rekabet aracı haline gelmesini sağlayacak politikalar uygulanacaktır. İklim değişikliğine ve yarattığı sonuçlara karşı dayanıklı tarımsal üretim modelleri ve ürün çeşitleri geliştirilerek gıda güvenliği, güvencesi ve sürdürülebilirlik sağlanacaktır. Tarımsal üretimde kullanılmak üzere yenilenebilir enerji yatırımları artırılacaktır.
Kuraklık ve aşırı hava olaylarına karşı dijital erken uyarı ve izleme sistemleri kurulacaktır. İklim verileri, sulama ve mahsul yönetimi için kullanılacaktır. Kuraklığa dayanıklı mahsuller desteklenecektir.
İklim akıllı tarım uygulamalarıyla su kullanım verimliliği artırılacak, arazi yönetimi su verimliliği ekseninde şekillendirilecektir. Damla sulama teşvik edilecek, sulama birlikleri güçlendirilecek, DSİ yeniden yapılandırılarak kamu yatırımları hızlandırılacaktır. Tarım sigortalarında gerçekçi risk analizleri ve tazminatlar sağlayacak şekilde kurumsal yapı ve mevzuat dönüştürülecektir.
Tarım sigortası kapsamında yer almayan riskler sigorta kapsamına alınacaktır. Afet anında tazminat ödemeleri hızlandırılacak ve kredi imkânları genişletilecektir. CHP’nin gıda güvenliği vizyonu, sofraya sağlıklı gıda koymayı hedefler. Bu kapsamda çiftçileri, çevresel sürdürülebilirliği ve halk sağlığını bütüncül olarak koruyacak politikalar uygulanacaktır. Gıda güvenliği tesisi ile ihracat pazarlarında da güven inşa edilecektir. Üreticiye verilecek destekler, sağlıklı gıda üretimini teşvik edecek şekilde düzenlenecektir.
Dezavantajlı ve kırılgan toplum kesimlerinin sağlıklı gıdaya erişimini güvence altına alacak sosyal politikalar uygulanacaktır. Bu kapsamda, okullarda ücretsiz sağlıklı öğün programları, hamile kadınlara ve küçük çocuklara beslenme desteği, yoksul hanelere gıda güvencesi sağlanacaktır.
Gıda sahteciliği ve tağşişle en güçlü şekilde mücadele edilecek, etik dışı uygulamalara yol açan açıklar kapatılacak ve cezalar artırılacaktır. Şeffaf ve bağımsız denetim mekanizmaları ve laboratuvarlar güçlendirilecektir. İade edilen ihraç ürünlerinin laboratuvar analizlerinin kamuoyuna açıklanması sağlanacaktır.
Tarım üretiminde zararlılar ile mücadelede alternatif yöntemlere başvurulacak, biyolojik ve biyoteknik mücadele ürünleri yaygınlaştırılacaktır. İnsan sağlığını ve ekosistemleri tehdit eden kimyasal girdiler, genetiği değiştirilmiş ürünler ve yoğun ilaç kullanımı kontrol altına alınacaktır.
Hayvancılık ve Balıkçılık
Hayvancılık sürdürülebilir, verimli ve çevre dostu politikalarla desteklenecektir. Küçük ve orta ölçekli üreticilerin güçlendirilmesi, yem ve girdi maliyetlerinin düşürülmesi, mera alanlarının korunması ve ıslah edilmesi, hayvan sağlığı ve refahı standartlarının yükseltilmesi öncelikli hedeflerdir.
Et ve süt üretimini ve üretimde kaliteyi artıracak, ithalata bağımlılığı azaltacak ve üreticinin alın terini koruyacak bütüncül bir planlama esas alınacaktır. Süt/yem paritesi ideal seviyesinde tutulacak, küçük aile işletmeleri desteklenecektir. Okul sütü programları başlatılacak ve talep canlandırılarak üretici teşvik edilecektir.
Canlı hayvan varlığının, nüfus ve tüketimle doğru oranlı bir şekilde artması için gerekli önlemler alınacaktır. Küçükbaş hayvancılığa ayrılan kaynaklar artırılacaktır. Küçükbaş hayvancılığı desteklemek için sürü rotaları, içme suyu göletleri ve çoban istihdam desteği sağlanacaktır.
Küçük ölçekli ve büyük entegre işletmeler için farklı destek modelleri tanımlanacaktır. Kooperatifleşme ve üretici birlikleri yoluyla örgütlü üretim desteklenecek, gençlerin ve kadınların hayvancılık sektörüne katılımı teşvik edilecektir. Balıkçılığın gelişmesi için sürdürülebilir avcılık, modern altyapı, eğitim, su ürünleri yetiştiriciliği, AR-GE çalışmaları, pazar geliştirme ve etkin denetim başlıklarını içeren kapsamlı bir program uygulanacaktır.
Deniz ve iç su kaynaklarının korunması, balıkçıların ekonomik olarak güçlenmesi, su ürünleri ihracatının artırılması ve dışa bağımlılığın azaltılması hedefiyle çevreye duyarlı ve bilimsel temelli yaklaşımlar benimsenecektir. Daha verimli ve sürdürülebilir bir balıkçılık yönetimini sağlamak için gerekli yasal ve kurumsal düzenlemeler yapılacaktır.
Kırsal Kalkınma
Kırsal kalkınma, kırsal bölgelerde yaşam koşullarının geliştirilmesi ve kır-kent dengesinin sağlıklı bir yapıya kavuşturulmasıyla sağlanacaktır. Çiftçilerin sosyal güvencesi ve örgütlenme hakları güçlendirilecektir. Tarımda üretici örgütlenmesi yaygınlaştırılacaktır. Kadın ve genç çiftçilere dönük ek teşvikler sağlanacaktır. Meslek örgütleri tarımda karar alma süreçlerine dahil edilecektir.
Tarımsal üretimde ve satışta, kooperatifleşme ve kooperatif birlikleri teşvik edilecektir. Kooperatifleşmenin sağlayacağı ölçek ekonomisiyle maliyetler düşecek, rekabet gücü artacak, gelir seviyesi yükselecektir. Kooperatifler, dayanışma ekonomisini güçlendirecektir. Bu çerçevede, kooperatiflerin kreşlere, yurtlara ve okullara ürün satabileceği; kamusal tüketim zincirlerinin kooperatif üretimini destekleyeceği bir üretim düzeni kurulacaktır. Küçük üreticiye ortak altyapı sağlayan projeler hayata geçirilecektir. Üretim fazlasının piyasadan çekilmesi ve doğrudan tüketiciye ulaştırılmasına olanak tanıyan mevzuat hazırlanacak, merkezi yönetim ve yerel yönetimler arasında iş birliği sağlanacaktır.
Toprak Mahsulleri Ofisi ve Et-Süt Kurumu’nun kurumsal yapısı düzeltilecek, amaçlarına uygun olarak çiftçiyi destekleyecek politikalar uygulayacaktır. Tarıma dayalı sanayi yatırımlarıyla kırsalda istihdam çeşitliliği artırılacaktır. Her köyün ve tarım arazisinin üretim desenine göre ziraat teknisyeni ve ziraat mühendisi, her ağıl ve ahıra göre belirlenmiş sayıda veteriner hekim üreticiler ile buluşturulacaktır.
Çiftçilerin eğitimi, tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetleri, çiftçinin tarımsal üretim yaptığı yerde bizzat teknik elemanlar tarafından verilecektir. Tarım ve hayvancılık meslek liseleri açılacaktır. Bölgesel kalkınma programları ile sanayi, tarım, hizmetler ve yaratıcı kültür endüstrilerinde üretim tüm Türkiye coğrafyasına yayılacaktır. Gençlerin tarıma kazandırılması amacıyla; arazi edinimleri kolaylaştırılacak, düşük faizli kredi ve hibe programları artırılacak, modern tarım teknikleri ve girişimcilik eğitimlerinin yaygınlaştırılması sağlanacaktır. Tarımı cazip kılacak genç çiftçi programları hayata geçirilecektir.
Kırsal bölgelerde yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve gençlik odaklı üretim teşvikleri ile genç nüfus kırsal bölgelerde yaşamayı ve üretmeyi tercih edecek, kırsal kalkınmanın itici gücü olacaktır. Kadın çiftçiler güçlendirilecektir. Kadın çiftçilere özel teşvik ve sosyal güvenlik destekleri artırılacaktır, prim indirimi ve doğum borçlanması imkânı sağlanacaktır.
Tarımsal eğitim ve yayım hizmetlerinde kadın odaklı projeler yaygınlaştırılacaktır. Kırsal bölgelerde sosyal konut projeleri hayata geçirilecektir. Kırsalda eğitim, sağlık, ulaşım ve dijital altyapının iyileştirilmesi için kamu yatırımları hayata geçirilecektir. Köylerde sosyal yaşamı geliştirecek kamusal alanlara yatırımlar artırılacaktır.
Kamunun altyapı yatırımları ile yaşam ve çalışma koşullarını iyileştirici sosyal yatırımları da bölgesel adaleti sağlayacak şekilde planlanacaktır. Bu kapsamlı üretim ve yatırım programı ile kır-kent arası nüfus yoğunluğu farkı azalacaktır.
Ormancılık
Doğal varlık olan ormanlar iklim düzenleyicidir, biyolojik çeşitliliği koruyucudur ve kırsal kalkınmanın yapı taşıdır. Cumhuriyet Halk Partisi’nin ormancılık vizyonu; ormanların kamu malı olarak korunması, kamu hizmeti anlayışıyla yönetilmesi ve doğa hakları ekseninde yeniden yapılandırılmasına dayanır. Gelecek nesillere yaşanabilir bir ülke bırakmak esastır. Bu vizyon doğrultusunda iklim değişikliğine uyum, ormansızlaşmayı önleme, orman yangınlarıyla etkin mücadele, biyolojik çeşitliliğin korunması ve kent-orman bütünleşmesi temel stratejik alanlar olarak ele alınacaktır. Orman köylerini iklim ve afete dirençli hale getirecek politikalar uygulanacaktır. Orman köylüsünün üretim ve kooperatifleşme yoluyla güçlendirilmesi, kentlerde ekolojik planlamaya dayalı yeşil altyapının yaygınlaştırılması ve korunan alanların gerçek anlamda doğa koruma ilkeleriyle yönetilmesi sağlanacaktır.
Tarım Taslak Program 46. Sayfadan başlamaktadır
https://cdn.chp.org.tr/iys/haricidosyalar/Program/PARTI_PROGRAMI_2025.pdf
